KYRKJEBLAD FOR SAMNANGER

Størrelse: px
Begynne med side:

Download "KYRKJEBLAD FOR SAMNANGER"

Transkript

1 INFORMASJON Jula 2013 KYRKJEBLAD FOR SAMNANGER 65. årgang Kyrkja på Ådland Foto: Fred Morten Ervik Frå biskopen s.2 30-årsjubilantar s.4 og 5 Frazer Siansengo s.6 og 7 Grøne sider s. 8 og 9 Trusopplæring s.12 Juleblad 13 XX.indd :03:07

2 «Eg kallar dykk ikkje tenarar lenger, for tenaren veit ikkje kva herren hans gjer. Eg kallar dykk vener, for eg har fortalt dykk alt eg har høyrt av Far min». (15,15) (C) RMN-Grand Palais (musée du Louvre)/ Hervé Lewandowski I 2013 har vi ungdomsår i Bjørgvin bispedøme. I møta våre med ungdom hentar vi ofte fram dette biletet som står saman med andakten. Det passar som hand i hanske med juleevangeliet. Biletet viser Jesus og den egyptiske munken Menas frå ca. år 600. Det blir gjerne kalla «Jesus og vennen hans» og heng i dag i Louvre i Paris. Ofte når Jesus blir skildra i kunsten er han tydeleg større enn menneska som omgir han. Men i dette biletet er dei jamlike. Jesus og munken er omtrent like høge, og Jesus legg handa si rundt munken sine skuldrer. Dei er venner og går vegen saman. Dette er eit bilete om som fell i god jord hos ungdom, fordi det viser venner som bryr seg om kvarandre, der den eine ikkje gjer seg stor på den andre sin kostnad. Jesus vil ikkje vere fjern, men nær. Jesus vil ikkje vere eit uløyst mysterium, men ein venn som gir seg til kjenne og vil vere den fortrulege følgjesveinen gjennom livet vårt. Biletet minner oss om Jesu ord i Johannesevangeliet: Då Jesus blei fødd og lagd i krubba, blei noko av Gud sjølv overgitt i hendene våre. I Jesus kom Gud oss så nær som det er mogeleg. Han blei ein av oss, ein bror og ein venn. Ungdom i dag, som ungdom i går, er opptekne av vennskap. Mange har nære venner som betyr mykje for dei, men mange har også opplevt at venner sviktar. Somme veit kanskje ikkje om dei har ein verkeleg venn. I ungdomsåret 2013 har det vore målet vårt at ungdom, og alle andre, skal få høyre at det her og no finst ein som alltid og under alle forhold vil vere vennen deira, slik han var det for munken Menas for mange hundre år sidan. Jesus er ein venn som ikkje sviktar og som aldri blir klok av skade. Kan du sjå at munken skjeglar litt med venstre auge? Det er neppe ein glipp frå målaren si side. Med eitt auge ser han mot Jesus og med eitt auge ser han på vegen som ligg framfor. Slik fortel biletet noko om kva det er å vere ein kristen. Speler Gud ei rolle i livet ditt? Betyr Jesus noko for deg? Viss ikkje, er det bra at du les dette og får sjå biletet av Jesus og vennen hans. Jesus er vennen som aldri gir oss opp, heller ikkje når vi går bort. Ville det ikkje vore fint å vere vennen hans? Halvor Nordhaug Biskop i Bjørgvin 2 Juleblad 13 XX.indd :03:08

3 Ny salmebok Ho har lenge vore varsla, og no kan me endeleg ta ho i augnesyn: Den nye salmeboka. Eit stort og grundig arbeid har vore gjort for å gå gjennom den gamle, plukka ut salmar som er lite brukte og føya til nye. Nemnda hadde eit ynskje om å få inn fleire salmar som høver for trusopplæring, ta inn nye salmar, sjølvsagt frå Noreg, men og frå andre land, og gjera utvalet breiare. Ser me på lista over «nye» salmar, kan me der finna alt frå «gode gamle» barnesongar som «Min båt er så liten» og gospelsongar som «Shine your light» til Erik Bye sin «blå salme» og Haldis Reigstad sin «Du lyser fred over barnet», ein dåpssalme med tone av Eilert Tøsse laga i Og for å skryta litt: Vår eigen komponist har heile 8 tonar inne, berre to mindre enn Henning Sommerro! Og dei som er redde for at me no berre skal syngja nytt og ukjend, kan trøysta seg med at 638 av salmane frå den gamle boka er komne med i den nye. (67%) I tillegg har halvparten av songane i «Salmer 97» kome med, 144 stk. Berre 272 salmenummer har ikkje vore med i DNK si salmebok før. Så berre 27% av den nye boka er nye ting! Og for dei som lurer på språkfordelinga: av dei norske tekstane er 59.4% er bokmålstekstar og 40,6% nynorske. Elles har me inne både samisk, svensk engelsk, kvensk og andre språk, men mange av desse har to tekstar, ja nokon har både tre og fire. Kor tid me får ta boka i bruk i Samnanger, veit me ikkje enno. Soknerådet let saka venta til litt utpå nyåret, før dei har betre oversyn over økonomien for Etterpå må me ha eit soknemøte om saka, for heile soknet skal få seia kva dei meiner når slike avgjerder skal takast. Det er nesten 30 år sidan sist det kom ut ny salmebok så dette er ikkje kvardagskost i kyrkjene våre. Og kva med dei mange hundre salmar og kyrkjelege songar som ikkje fekk plass i den nye boka? No vert det faktisk laga ein database med salmar, der du heile tida kan finna det nyaste av det nye også mange av dei det ikkje vart plass til i boka. Me gler oss! B.H. Guds frelse til verda er komen Guds frelse til verda er komen. Simeon løfter si skjelvande hand, no kan han fara i fred til sitt land, han har skoda Guds son, han er fri! Guds heilage namn vere lova! Guds frelse til verda er komen. Anna fortel om Guds nyfødde son: Sjå, han er her, vår trøystar og von, Gud har gjesta oss no, vi er fri! Guds heilage namn vere lova! Guds frelse til verda er komen. Bodskapen skin gjennom dagar og år, Sonen er her som solrenning klår, han har fridd oss or djupaste natt. Guds heilage namn vere lova! Dette er ein av dei nye julesalmane., nr. 67 i Salmebok 2013, skrive av Gerd Grønvold Saue. Trykt med løyve frå forfattaren. Les om Anna og Simeon i Luk.2, Ny og gamal salmebok 3 Juleblad 13 XX.indd :03:10

4 30 ÅR I SAMNANGER Den 1. august i år var det 30 år sidan organistane våre, Anne-Lise og Eilert Tøsse, tok til i dei nye stillingane sine her i Samnanger, Eilert i halv stilling som organist og Anne-Lise i halv stilling som musikk-rettleiar, som det heitte den gongen. Anne Lise hadde rett nok vikariert ein del her før dette, og det er med eit smil ho minnest første julekonserten ho var med på her. Det var i 1982 og ho var vikar. Dei ulike aktørane hadde fått 20 minuttar kvar til disposisjon, så konserten varte heile 4 timar! Ho nådde ikkje det arrangementet ho skulle vore med på i Bergen same kvelden. Kyrkjebladet møter Anne-Lise og Eilert på orgelgalleriet i kyrkja på Ådland ein fredag ettermiddag for å slå av ein prat om tenesta deira. Dei meiner dei er ofte nok på trykk i ymse samanhengar, men tek likevel mot oss, blide som alltid. Det kjennest naturleg å gå litt tilbake i tida og sjå på kva det var som førte dei til Samnanger. Anne-Lise vaks opp i Alvdal og byrja tidleg å ta pianotimar der. Ho som var læraren hennar, var organist, så det var kanskje der frøet vart sådd til orgelinteressa? I alle fall enda det med at ho var vikar i kyrkjene i Alvdal og Folldal kvar sommar alt frå 14-årsalderen. Etter Tonheim folkehøgskule med orgel som hovudinstrument, vart det musikklina på lærarskulen i Bergen framleis med orgel som hovudinstrument og så orgelutdanning som ho var ferdig med i I Bergen var det ein annan som òg var interessert i musikk, og det var Eilert. Han og Anne- Lise møttest og me forstår at det etter kvart også oppstod «søt musikk» mellom dei! Eilert byrja òg tidleg å ta pianotimar, men gav seg etter 6. klasse som så mange gjer i den alderen. Men Eilert slutta likevel ikkje å spela, men byrja med gitar og klunka framleis på pianoet innimellom. På ein påskeleir i 2. klasse på gymnaset fekk han vera med på ein orgelkonsert, og dermed vakna orgelinteressa. Det vart etter kvart orgelstudium og i 1980 tok han høgare organisteksamen ved Musikk-konservatoriet og byrja så som organist i Nygård kyrkje i Bergen. Men kva var det som gjorde at dei hamna nett i Samnanger? Som nemnt tidlegare hadde Anne-Lise vikariert i Samnanger og spela på det gamle orgelet frå 1885 (i vår kyrkje frå 1919). Organiststillinga hadde vore utlyst før, men ingen kjende seg freista til å koma til eit slikt gammalt instrument. På byrjinga av 80-talet vedtok Slik såg dei ut for 30 år sidan! Biletet er teke 7. august 1983, den siste sundagen det gamle orgelet var i bruk. kommunestyret at det skulle kjøpast nytt orgel med 15 stemmer, men dette vart endra til 17 då dei 17 kommunestyre-representantane ville ha ei stemme kvar! Dermed vart det mykje meir attraktivt å søkja organiststillinga i Samnanger. Både Anne-Lise og Eilert kjende til orgelbyggjar Bruno Christensen og visste at hans orgel var av det beste slaget. Når dei valde å søkja seg til Samnanger, vóg det også tungt at det var på «landet» med nærleik til fjell og fjord, men likevel så nær byen at dei kunne få med det han hadde å by på av kultur. Dessutan hadde Eilert familien sin der. Sjølv om Eilert var bygut, var han ikkje ukjend med bygdelivet etter mange somrar i Rosendal der han óg prøvde seg som dreng. Begge to set stor pris på å vera ute i naturen. Ja, dei seier det er heilt naudsynt å koma seg ut og kopla av frå arbeidet og tenkja på andre ting. Anne-Lise meiner at det at ho hadde fiolin som bi-instrument gjorde sitt til at dei fekk stillinga, framføre eit anna ektepar som også hadde søkt. Men ho legg til at dei har kjent på at det var meininga at dei skulle koma her, at det handla om å «gå i ferdiglagde gjerningar», slik Bibelen seier det. Då dei kom hit, var eldstebarnet Frøydis med «på lasset», framleis i magen til Anne-Lise. Ho vart fødd i januar 1984 etter berre godt og vel 5 månaders arbeidstid. Dermed såg det stygt ut for permisjonspengar for mor, men ved hjelp av vikararbeidet ho hadde hatt, gjekk det akkurat. -Det hadde nok ikkje gått så bra med berre ei halv inntekt å leva av, er dei einige om. Både Anne-Lise og Eilert er takksame og glade for at dei berre hadde halve stillingar då borna var små. Dermed var 4 Juleblad 13 XX.indd :03:11

5 dei fleksible og kunne vera heime med borna. Barnehagedekninga var det så som så med den gongen. Alt første hausten dei var her, starta dei opp med korarbeid blandakoret Samklang. Det var stor oppslutnad om koret, i alle fall blant damene. På første øving møtte ein stor flokk damer og ein mann! Pluss Eilert, då. Det kom nokre fleire menn etter kvart, men det var vanskeleg å motivera mennene til korsong, og etter om lag ti år vart det slutt for Samklang. Men kor-arbeidet tok ikkje slutt for det. Anne-Lise gjekk over i barnekorarbeidet, og saman byrja dei og med prosjektkor, altså eit kor sett saman av interesserte songarar som så arbeider med eit prosjekt over ein kortare periode. Til dei fleste av desse prosjekta har Eilert arrangert songane for kor, og nokre gonger for orkester i tillegg. Dette er eit arbeid som tek mykje tid, men Eilert tel ikkje timar når han arbeider med dette. Og frå arrangøren Eilert er ikkje vegen så lang over til komponisten Eilert. Og komponering har han drive med lenge og mange verk har kome frå hans hand. Då det nye orgelet vart innvigd 27. november i 1983, fekk samningane for første gong høyra eit av verka hans, eit koralpreludium for 6 messingblåsarar og orgel. -Har du tenkt på å verta komponist på heiltid? -Eigentleg ikkje. Tru og kyrkjelyd i samspel med komponistgjerninga er viktig for meg. Det utgjer ein heilskap som eg likar å vera ein del av. I 2005 var han med på ein salmeverkstad på Lia Gard og fekk for alvor smaken av å laga melodiar til songar og salmar. Han fortel at frå barndommen fekk han med seg mykje av salme- og songskatten vår frå mora som song så ofte for dei i heimen. Av dei han har samarbeidd med, nemner han spesielt Kristin Reitan frå Molde, Haldis Reigstad og Anders Holmefjord. Han seier at Kristin Reitan sine tekstar på ein måte frigjorde skapargleda i han. Samarbeidet med henne munna ut i ein konsert i Molde Domkyrkje i Han opplever elles at musikkuttrykket kan verta heilt ulikt alt etter kva for forfattar han samarbeider med. Det gjeld å «lytte etter tekstens tone», som han uttrykkjer det. Me kunne nemnt mange vakre salmetonar han har laga, fleire hundre i talet, og i vår kyrkjelyd er me vortne særs glade i dåpssalmen hans med tekst av Anders Holmefjord. I den nye salmeboka har han fått med heile 8 melodiar! ho på ein så fin måte taklar urolege born som gjer at det kan «koka» skikkeleg rundt henne mange gonger. Ho stussar ikkje med svaret på det: «Eg veit korleis det er å vera barn!» Samningane møter Anne-Lise og Eilert i mange samanhengar, både i glede og sorg. Begge har spela fast på Pensjonisten, først Anne-Lise i omlag 15 år og no Eilert like lenge. Elles er det sjølvsagt først og fremst i samband med gudstenester og andre kyrkjelege handlingar me møter Eilert. Han finn det særs meiningsfullt å spela i gravferder og er glad for at det til vanleg er så god tid ved slike høve her hos oss. Anne-Lise er den som oftast spelar til bryllaup og synest det er fint. -Har de nokon ynskje for framtida? Begge vonar at den nye salmeboka som no er komen, skal verta til inspirasjon og glede for kyrkjelyden og kanskje fornya gudstenestelivet. Me takkar Anne-Lise og Eilert for innsatsen gjennom 30 år i bygda vår og ynskjer begge Guds rike signing over tenesta vidare! ARH Og slik ser dei ut no! Er dei verkeleg 30 år eldre? I Aa Som nemnt tidlegare starta Anne-Lise med halv stilling som musikk-rettleiar i kommunen. Musikkskulen var i sin barndom, men etter kvart auka aktiviteten og stillinga auka med den, og no er ho rektor i Kulturskulen. Ho synest det er ein takknemleg jobb å arbeida med born og unge, og me har sett korleis ho oppmuntrar og finn noko positivt hos alle. Me har ofte lurt på korleis 5 Juleblad 13 XX.indd :03:12

6 Skuleprosjekt i Zambia I 2004 var Samnanger kyrkjelyd med å etablera den frivillige organisasjonen «Soul X Ministries» i Lusaka, hovudstaden i Zambia. Namnet kom frå ungdomsgruppa i kyrkjelyden på den tida Soul X. Soul X hadde då i om lag fem år vore engasjerte i å støtta ei lita kyrkje i det store fengslet Mukobeko i Kabwe, Zambia. «The Bible Christian Church» hadde medlemer som var dømde til døden. Fengslet var dårleg og hjelpa frå Samnanger kom godt med. Det var tørrmat, klede, vitaminar, toalettartiklar, bøker mm. Kontaktpersonen vår heitte Frazer Siansengo, og vart seinare sett fri frå fengslet. Då han vart gjenforent med mor si, Emmah, vart han med i hennar kyrkje Bread of Life, Kanyama i slumbydelen Kanyama i Lusaka. Bønegruppa til Emmah var engasjert i fengselsarbeid for å hjelpa fangar med mat og klede. Dei tok initiativet til Soul X Ministries, med formål å driva besøksteneste i fengsla, ettervern for fangar som kom ut att i samfunnet og hjelpa foreldrelause barn. Medlemskap er gratis, men alle medlemene er venta å yta noko inn i arbeidet. Til gjengjeld får dei t.d. høve til å søkja om hjelp frå «naudhjelpsfondet» me sender ein gong for månaden. Tusen kroner som har hjelpt folk i vanskelege situasjonar med betaling av uføresette utgifter som medisin, gravferd, sjukehusrekningar m.m. Dei får også ei julegåve Frazer Siansengo pr. oktober 2013 På veggen bak han står mottoet til skulen måla: Building a bright future for our children in the community with christian values. som dei brukar til å laga julefest for medlemene. Etter nokre år vaks tanken fram om å hjelpa fattige og foreldrelause barn med skulegong. I slummen er det mange foreldrelause barn. HIV- epidemien har gjort sitt også her, i tillegg til dårleg helsestell og kosthald. Ein gong oppdaga dei at om lag 50 barn mellom 0 og 18 år budde i lag utan vaksne som hadde ansvar for dei. Samnanger kyrkjelyd har engasjert seg i arbeidet med å samla inn pengar til Soul X Ministries for å hjelpa dei å hjelpa andre, både fangar, familiane deira og foreldrelause barn. Konfirmantane i Samnanger har hatt flaskeinnsamlingar og dør-til-dør aksjonar før påske dei siste åra. Det har vore gitt kyrkjeoffer og er oppretta ei gjevarteneste til denne skulen som til slutt fekk namnet «Faith Trust School». 59 elevar er no innskrivne ved skulen. Dei er mellom tre (!) og tolv år. Skulesystemet i Zambia er slik at barna kan begynne allereie som treåringar. Det blir som ein barnehage, men med meir fokus på opplæring. Landet har 73 ulike språk, så barna lyt læra seg både swahili og engelsk før dei kan begynna med opplæring i skulen. På Faith Trust School betalar elevane skulepengar ettersom dei føresette har råd til. På skulen får dei i tillegg til 6 Juleblad 13 XX.indd :03:13

7 undervisning, også eit måltid varm mat, hjelp med hygiene og skuleuniform. For elevane betyr det at dei kan eta to måltid om dagen i staden for eitt, og at dei har heile og varme klede (det kan vera ganske kaldt i Zambia deler av året ned i ti grader) For å hjelpa enno fleire barn til skulegong, samarbeider Samnanger kyrkjelyd og Soul X Ministries frå hausten 2013 om ei fadderordning der ein ved å betala 100 kroner for månaden, kan sikra skulegang for eit barn i Kanyama-slummen. Dette hjelper også resten av familien til barna. Mange familiar har tatt til seg foreldrelause slektningar eller avdøde naboar sine barn. Det at barna kan få hjelp med skulepengar, kan vera avgjerande for om dei i det heile får noko skulegong. I tillegg får dei altså mat, klede og opplevingar. Dei reiser på ekskursjon til Mundawanga - dyrehage, botanisk hage og leikeplass - ein gong for året, og får delta på fellesarrangement for skulane i Kanyama, t.d. ved semesterslutt og nasjonaldag. Dette er med og gir verdigheit og auka livskvalitet til elevane, men også til dei som er med og driv skulen, og til dei to lærarane og to assistentane som er tilsette. Lønstilhøva i Zambia er annleis enn me heldige nordmenn er vande med! Arbeidskraft er billig. Dei to lærarane får lønsauke frå nyttår, og då vil dei få ei årsløn på 12 tusen kroner Assistentane har kr 650 i månadsløn. Frazer Siansengo har gifta seg med Matildah. Saman har dei tre barn, Frazer jr, Lydia Grace og Joshua. Dei bur saman med Emmah i eit hus som vart bygd av pengar samla inn av Soul X gjengen for nokre år sidan. Frazer er leiar for Soul X Ministries, og vert vel omtala av medlemene. I tillegg til å drifta skulen, driv Soul X Ministries framleis med å hjelpa dei fattigaste i slummen, og prøver også å yta hjelp til fangar i Lusaka Central Prison. Dei er svært glade og takksame for hjelpa dei får frå Samnanger, som har gjort at dei har kunna reisa seg og få bety noko for andre. Stor takk til alle i Samnanger som er med og støttar skuleprosjektet i Zambia ved ulike høve og på ulike måtar, og me håpar at enno fleire vil vera med å gi pengar til dette gode føremålet! Viss du ønskjer eit fadderbarn, kostar det kr 100 kvar månad. Du vil få namn og bilete av fadderbarnet ditt. Legg sjølv inn automatisk trekk til kontonr Merk betalinga «fadder». Bruk same konto til gåver eller faste trekk utan fadderbarn. På førehand takk, og riktig god jul! Hilde M. Aarvik Å verta fotografert er ein alvorleg ting synest Agness, William og Thelma, alle elevar ved Faith Trust School. 7 Juleblad 13 XX.indd :03:13

8 Kvifor skal kyrkja bry seg om miljøvern? Jorda vår har feber - ho viser tydelege sjukdomsteikn og det er vår skuld! Dette er ikkje tvilsame påstandar som enkeltforskarar dreg fram, men godt dokumenterte undersøkingar som over 97% av forskarane på området er samde om. Dei som forskar på klimaet vårt, seier at det aldri før har vorte så mykje varmare på jorda over ein så kort periode. Forskarane er også einige om at rundt 80% av denne oppvarminga er skulda opphoping av drivhusgassar i atmosfæren, på grunn av forbrenning av olje, kol og gass forskarar frå heile verda på ulike fagfelt, sit i FN s klimapanel - desse er samde om at klimaendringne stort sett er menneskeskapte. Dei seier også at konsekvensane av klimaendringane vil føra til dramatiske endringar i menneska sine levevilkår og i alle økosystem. Kva kan skje? Kva konsekvensar får klimaendringane? Nedsmelting av fastlands-is t.d. på Grønland, Antarktis, og andre isbrear kan føra til stigning av havnivået. Stig havet med 1m vil t.d. 21% av Bangladesh verta oversømd og 20 millionar folk vert heimlause. I mange andre land vil også store delar verta liggjande under vatn. Nedsmelting av isbrear vil og føra til at folk som lever i elvedalane langs dei store elvane som kjem frå breane, vil missa livsgrunnlaget sitt. Dei vil missa drikkevatnet sitt og vatn til avlingane sine. Store folkegrupper må difor Kvifor skal me kjøpa, bruka og kasta mindre? For at me ikkje skal verta så mette at me gløymer Gud og gløymer å setja pris på ting. For at ikkje jorda vår skal verta endå sjukare og meir feberheit. For at andre skal verta mette nok og sleppa og lida, stela og oppleva seg gløymde av Gud. Sunniva Gylver. prest leggja ut på flukt. Globalt vil mange frå problem med å dyrka jorda. Artar og økosystem kan verta trua. Tørke kan ramma store jordbruksområde og ørkenområda vil spreia seg. Område med mykje nedbør kan få meir, det vil verta meir ekstremvêr, hetebølgjer, flaumar, syklonar og orkanar. Dette merkar me alt no.. Desse endringane er urettferdige. Medan me i dei rike landa står for største delen av utsleppa som øydelegg klimaet, er det dei fattige landa som får merka dei største konsekvensane. For det første ligg dei fleste av desse landa i subtropiske og tropiske strøk som vil verta hardast ramma av ekstremvêr. For det andre livnærer 75% av dei fattige seg av jordbruk og husdyrhald og er avhengige av at jorda der dei bur kan dyrkast i framtida. Dessutan har dei fattige landa mindre midlar til å setja i verk sikringstiltak for katastrofar. Det er på høg tid at me som er i den rike delen av verda, byrjar å innsjå at vårt forbruk øydelegg jorda, og byrja tenkja på kva me kan gjera for å stoppa denne utviklinga. Når nokon kjøper, brukar og kastar altfor mykje, då ber det med seg død ein anna stad, seier Sunniva Gylver, som er prest. Kvifor skal me kjøpa, bruka og kasta mindre? For at me ikkje skal verta så mette at me gløymer Gud og gløymer å setja pris på ting. For at ikkje jorda vår skal verta endå sjukare og meir feberheit. For at andre skal verta mette nok og sleppa og lida, stela og oppleva seg gløymde av Gud. Kvifor skal kyrkja bry seg? Men kva har dette så med kyrkja å gjera, kvifor skal dei engasjera seg? Nokon seier at kyrkja ikkje burde involvera seg i slike politiske saker som klimaendringar, kva seier du om det? Spørsmålet vart stilt til Desmond Tutu, pensjonert afrikansk erkebiskop. Eg blir så lei av å høyra det der, seier han. Det finst ikkje ein del av livet som ikkje er viktig for Gud. Eg lurer alltid på kva for Bibel dei menneska les. Den Bibelen eg les, fortel om ein Gud som bryr seg om alle. Generalsekretærane i Misjonsselskapet, Normisjon og Misjonssamandet har saman gått ut og oppmoda politikarane til å ta klimakrisa på alvor. Dei seier at klimakrisa ikkje kan løysast utan ein ny samfunnsmodell som gjer mellommenneskeleg velstand utan framleis økonomisk vekst for oss rike. Siterer litt frå deira appell: Som kristne og ledere for Norges største misjonsorganisasjoner vil vi vise til vårt felles ansvar. En samlet kristen kirke vil gjøre en forskjell i verden. Hemmeligheten er fellesskapet. Å forplikte seg til et fellesskap er radikalt. Det er 8 Juleblad 13 XX.indd :03:14

9 avgjørende på veg til ei bærekraftig framtid. Vi ønsker å løfte fram gode, kristne idealer: nøysomhet, nestekjærlighet, arbeid, hengivelse. Dette er verdier med bærekraft, og de viser oss en annen forståelse av velstand som minner om den shalom som omtales i Det gamle testamentet, en rettferdig fred som søker fellesskapet og vår nestes beste. Som mennesker har vi en tendens til å ville ta Guds plass. Alternativet er å vende seg til Gud og gjennom bønn søke trøst for motløshet, hente ressurser til engasjement og søke tilgivelse for våre synder. Slik vil vi vende oss fra et forbruk som belaster Guds skaperverk og gjør oss til avgudsdyrkere. I bønn åpner vi oss fra Han som kan forvandle menneskers hjerter og deretter samfunnet og de maktrelasjoner som preger dette. Dette sa altså tre misjonshøvdingar! Når leiaren i Frikyrkja, Arnfinn Løyning, vert spurd om kvifor klimasaka er viktig for han, seier han; Det er så enkelt at jeg tror på Gud Fader den allmektige, himmelens og jordens skaper. Det er rett og slett så enkelt. Det er en integrert del av troen, det å vere kristen, det å vere et menneske. Det henger uløselig sammen med alt. Mennesket er en del av skaperverket, vi er en del av naturen Og da angår dette oss i aller høyeste grad, seier han. I 2007 vedtok kyrkjemøtet som er det øvste organet i Den Norske Kyrkja, at det skulle setjast i gang ei 10-årig berekraftreform for endringar i kyrkje og samfunn. Dei starta eit prosjekt som heiter skaperverk og bærekraft, og er eit felles kyrkjeleg tiår for endring i kyrkje og samfunn og eit økumenisk samarbeidsprosjekt mellom Norges Kristne Råd, Kirkens Nødhjelp kyrkja. Målet er at prosjektet skal prege det kirkelige livet både i konkret arbeid og i plan- og strategiarbeid. seier dei. Mykje vert gjort for å endra haldningar og få kyrkjelydane med på å jobba for haldningsendring. Klimakirken er ein nettstad der det kan hentast informasjon og inspirasjon. Her finn ein også studieopplegg for bærekraftig utvikling, global rettferd og lokalkyrkjeleg ansvar. Dei oppmodar også kyrkjelydane om å verta grøne. Me i Samnanger har no registrert oss som Grøn kyrkjelyd. Det me har gjort er å forplikta oss på 25 enkle tiltak, mange av dei var alt i funksjon. Td. har me i mange år kjøpt Fair Trade-kaffi, sortert boss og sløkt lyset og dataen når me går heim. Men me forpliktar oss også på å integrera forbruk og rettferdsperspektiv i undervisning og trusopplæring og arrangera minst ei gudsteneste i året med fokus på miljø og forbruk. i Noreg i framtida, - med store klimaproblem vil matproduksjonen globalt gå ned. Men det er og viktig at me alle prøver å tenkja over kva me kan gjera for rettferd og berekraftig forbruk. Byrja i det små, kjøpa økologiske Fair-trade-bananer i staden for vanlege, sykla eller gå av og til i staden for å køyra. Ta toget til byn i staden for å køyra heile vegen, kjøpa brukt i staden for nytt av og til - eller lat vera å kjøpa ting du ikkje treng. Sorter boss og lever til gjenvinning. Slike småting er enkle å gjera og kan vera med og snu straumen. Når alt kjem til alt, er det summen av det enkeltmenneske gjer som kan gjere ein skilnad. Kva kan me gjera? Ja, det er viktig at politikarane våre sentralt tek ansvar og vedtek tiltak som gjev mindre CO2utslepp. Og det er viktig at politikarane lokalt ikkje byggjer ned den dyrka jorda me har, me kjem til å ha bruk for å dyrka meir mat 9 Juleblad 13 XX.indd :03:16

10 noko for borna - noko for borna - noko for borna - noko for borna - noko for Fargelegg biletet av Jesus i krybba Kva dyr gøymer seg bak julepresangane? Svar: 1) Ape, 2) Papegøye, 3) Sjiraff, 4) Slange, 5) Leopard, 6) Zebra, 7) Elefant, 8) Løvefamilie, 9) Nesehorn, 10) Tigerfamilie, 11) Flamingo, 12) Krokodille 10 Juleblad 13 XX.indd :03:17

11 for borna - noko for borna - noko for borna - noko for borna - noko for borna Skriv inn orda i rutene etter bileta. Då får du eit nytt ord loddrett i dei gråe rutene. Vismennene følgde Kryssord Rebus - nte -i - bs - ter D - ss -ukke - s + -g -b! 11 Juleblad 13 XX.indd :03:17

12 Hjelp oss med trusopplæringa! Alle born som er døypte, skal få trusopplæring i kyrkja. På skulen lærer dei om kristendom og andre religionar, men trusopplæring for dei døypte borna, skal kyrkja sjølv ta seg av. Eit stort arbeid er i gang med å laga ein plan der alle døypte born frå 0-18 år kvart år får invitasjon til ei TO-samling i kyrkja. Dette er noko som kyrkja sentralt har bestemt og me får ein del statlege midlar til føremålet. Nokre tiltak har me hatt lenge, som 4-årsbok og samling for 6-åringane. Noko har me teke til med dei siste åra, som Kompisleir, Lys Vaken og Tårnagenthelg. Noko er i startfasen, som konfirmant-reunion for X-konfirmantar. Men det står mykje att enno før alt er på plass. Korleis skal me som kyrkje greia å gjennomføra alle desse tiltaka? Me er sjølvsagt avhengige av mange frivillige medarbeidarar. Heldigvis har me fått mange positive svar på å hjelpa til med ulike ting, men me kjem til å ha bruk for fleire. Nokon må og ha ansvar for å planleggja, organisera, senda ut invitasjonar, kjøpa inn materiell, føra lister og rapportera. osb. Me har no to tilsette for trusopplæringa: Ein kyrkjelydspedagog i 50 % og ein barnearbeidar i 30%. Me har og nokre medarbeidarar som vert løna for å hjelpa til med Kompis som går på føremiddagstid. Det er for knapt med tid innanfor desse små stillingane til å rekka over alt som skal gjerast. I fyrste omgang har soknerådet bestemt at barnearbeidarstillinga skal aukast til 40% frå januar i år. Men då er spørsmålet: Greier me utgiftene? Det einaste av trusopplæringa som vert finansiert av kommunale midlar, er noko av konfirmantarbeidet. Me har knapt 300 tusen i statlege midlar, og 110 tusen i gjevarteneste frå kyrkjelydsmedlemer. Klokkarane våre arbeider gratis, og To blide jenter på Lys Vaken i november; Amalie og Lisa lønsmidlane dei skulle hatt, går også til dette arbeidet. I tillegg samlar me inn midlar gjennom offer i gudstenestene. Dette er likevel ikkje nok. Me manglar rundt 100 tusen for å kunna dekka det planlagde budsjettet for No vil me gå ut og oppmoda alle som set pris på det som kyrkja gjer for borna i Samnanger, til å vera med og hjelpa oss: Gje pengar eller tid! Kan du avsjå nokre kroner i månaden til trusopplæringsarbeid? Får me 30 stk. som gjer 200 kr. kvar i månaden, vert det kr i året. Det hadde vore til stor hjelp for oss. Lag eit fast trekk i banken til konto på den summen du ynskjer å gje, og meld frå til kyrkjekontoret at du ynskjer verta gjevar. (Sjå s. 19 for adresser.) Har du tid til overs og engasjement for born og unge? Me kan finna ei oppgåve i trusopplæringsarbeidet som passar for deg. Er du pensjonist eller har fri om onsdagen? Er du flink til eit eller anna du kunne tenkja deg å læra vekk? Spøta, baka, trylla, snekra, syngja, teikna +++ Då kan du vera med «kompisane» og ha eit lite «kurs» der. Meld deg til kyrkjekontoret! Me har bruk for deg! B. H. 12 På Kompis er det mat å få. Denne gongen er det fisk, potetstapp og og grønsaker gutane kosar seg med! Juleblad 13 XX.indd :03:19

13 året som gjekk- året som gjekk - året som gjekk - året som gjekk - januar februar Januar starta med Alphamiddag. Her held konfirmantane Helene og Nora på med å laga velkomstdrinkar til gjestane. Festleg bord var det også i påskehelga, då me hadde kveldmat saman på skirtorsdag som vanleg. (Til høgre) mars april Sam sam 26. april hadde me eit korprosjekt soim heitte Oh happy day! Solhild Røen Hauge var solist her, og prosjektkoret kosar seg i bakgrunnen. I april hadde me også Barnas misjonsdag i kyrkja på Ådland. Misjonær Turid T. Amenya held andakt 13 Juleblad 13 XX.indd :03:22

14 året som gjekk- året som gjekk - året som gjekk - året som gjekk - Mai er tid for konfirmasjon. Dette biletet er frå samtalegudstenesta Frå v. Sandra Gundersen, Helene Lemme, Nora Grønsdal og Astrid Marie Foss. I slutten av mai gjekk turen til Wallemtunet på kyrkjelydshelg. Midt i blinken for både små og store! mai O.Aa I juni var det Sætrastemna med trekkspel til både kyrkjeorgel og underhaldning etterpå. (T.v) Anne Lise Tøsse og Reidun Tunes kosar seg i sola. Fint sommarver var det også i august, då det var familiemix på Neset etter gudstenesta. Grilling høyrer med. august juli juni september 15. september var det søndagsskulens dag og utdeling av bok til 4-åringane. Trengsel når soknepresten skal finna bøker til alle. O.Aa 14 Juleblad 13 XX.indd :03:26

15 F.M.E. november året som gjekk- året som gjekk - året som gjekk - året som gjekk - oktober Kompisane laga til marknad i gymsalen til inntekt for skuleborn i Zambia. Dei fekk inn over seks tusen kroner! T.Je. 30-års-jubileumskonsert for orgelet (og organistane) i kyrkja på Ådland 1. november. Bach var temaet denne dagen, og både kor, korps og solistar var med. På galleriet bytte Eilert og Anne Lise på å traktera orgelet. Under Syng Therese Ervik og Veronica Rosseland på ei storsamling i kyrkja på Haga Sam. Sam. desember På Lysmessa 1. søndag i advent, tek både konfirmantar og dei borna som har vore på Lys Vaken del. I Aa I Aa 15 Juleblad 13 XX.indd :03:29

16 Kjem i 2014 Nytt Alpha-kurs Samnanger sokneråd inviterer sambygdingane sine til middagsselskap, med kaffi og kaker tysdag 7. januar kl i kyrkja på Haga. Informasjon om Alpha-kurset. Påmelding til kyrkjekontoret innan 3. januar. Alle som leitar! Alpha-kurs er for alle som vil vita meir om kristen tru, som lengtar etter å høyra til i eit kristent fellesskap. Det er ein stad for spørjande menneske, søkjande menneske og eit pusterom for travle menneske. Meir info på middagen 8. jan. Læring og latter. På Alpha-kurset går det også an å ha det moro samtidig som ein lærer om den kristne trua. Aktuell, utfordrande undervisning og samtale blanda med humor og alvor. Gammal kunnskap får nytt liv Pizza og pasta, i alle fall mat :) Kurskveldane tek til med eit godt kveldsmåltid. Dette er ein fin anledning til å verta kjend med dei andre på kurset og få nye vener. Hjelpa kvarandre! I små grupper kan me hjelpa kvarandre med å finna svar på vanskelege spørsmål. Samtalane kan gå djupare, du kan få hjelp med spørsmåla dine.det handlar om liva våre, det meiningslause, det uforståelege, men også det som gir meining. Det handlar om håp, ein annan dimensjon, ein open himmel. Alt du vil vita! Ingen spørsmål er for store eller for små, for vanskelege eller for dumme. På Alphakurset vil du bli teken på alvor med spørsmåla, ideane og tankane dine. Her kan ein setja ord på tru og tvil utan å bli pådytta noko meining. Velkomen! Korprosjekt med Ruben Espelid I vår vert det korprosjekt i samarbeid med Ruben Espelid. Nokre hugsar han kanskje frå då han hadde ein fin julekonsert i kyrkja på Ådland for 2 år sidan. No vert han altså med på korprosjekt, der han vel ut songar frå sitt repertoar, - så arrangerer Eilert Tøsse dei slik at koret kan syngja saman med han. Ruben kjem òg til å syngja nokre songar solo. Konserten vert 28. mars og øvingane tek til den 6. Det vert 4 øvingar, og så konsert. Dette vert kjekt! Me vil oppmoda nye og gamle korsongarar til å melda seg på til kantorane våre, - no eller når ivitasjonen går ut i februar.. 16 Juleblad 13 XX.indd :03:30

17 E.OLDERVOLL REGNSKAPSKONTOR 5652 Årland Kyrkjebladet vil ynskja lesarane sine ei velsigna julehøgtid! Vel møtt i kyrkja i jula. INKA FOT- OG KROPPSTERAPI Kari: Elin: Samnangerheimen, Haga dekorina blomster & interiør Tlf THOMAS EIKELAND Betongentrepenør Tlf Mo Gåsdal, 5650 Tysse. Tlf.: Fax: Sløyser, skottrenner, tak- og veggbeslag. Det klippes og bukkes etter standard eller oppgitte mål. - K.I. SVENSDAL A/S Graving - transport Tlf. og faks: KRO OG MOTELL 5652 ÅRLAND Tlf. lager Bjørkheim Tlf. kontor Eidsvåg Juleblad 13 XX.indd :03:32

18 A.S.SAFA - SAMNANGER FABRIKKER 5650 Tysse Tlf Telefaks VAAGE SERVICES Motorreparasjonar. Alt i sveising Rolvsvåg Tlf SAMNANGER TAXI Tlf Mob Lakslia 14 - Borgstova - Indre Arna Står til teneste med alt ved dødsfall Døgnvakt SAMN. FYSIKALSKE INSTITUTT Off. godkjent fysioterapeaut Geir Næss Timebestilling SAMNINGEN Ting Samningen du også! SOLHEIM AUTOSERVICE A/S Bjørkheim PÅ TYSSEKAIEN - TLF SAFA-UTSALGET 5652 Årland Transport og graving Tlf Mobil K. THARALDSEN Maling / tapetsering NORDVIK ELEKTRO AS Autorisert elektroinstalatør Avdeling Samnanger Telefon: TYSSELAND Smie og mekanisk verkstad Tlf Mobil KIWI BJØRKHEIM Mandag - lørdag 7-23 Telf Juleblad 13 XX.indd :03:32

19 Samnanger kyrkjelyd Kyrkjelydskontoret: Telefon: Fax E-post: Postadresse: Hagabakkane 1, 5650 Tysse Kontortid: Måndag -fredag: kl Om du vil treffa nokon særskild, er det lurt å ringja på førehand. Alle er ikkje på kontoret kvar dag. Gudstenester i jula Julaftan kl Ådland Familiegudsteneste Solosong av Linn Borgny, Benjamin og K.I. Røen Offer til Kirkens Nødhjelp Julaftan kl Haga Familiegudsteneste Solosong av Siri Aarvik Samnanger Skulemusikklag spelar Offer til Kirkens Nødhjelp Juledag kl Ådland Høgtidsgudsteneste Dåp Solosong av Helene og Rebecca Schmidt Blåsargruppe tek del Offer til Misjon uten grenser 29. desember kl Haga Gudsteneste Nattverd Offer til Haga kyrkje Nyårsdag kl Haga Gudsteneste Nattverd Offer til Åpne Dører Juletregang etter gudstenesta Tilsette: Kontortelefon Privattelefon Sokneprest: Audun Aase Dagleg leiar: Britt Haukanes Leiar for barne- og ungdomsarbeidet: Tor Vilhelm Tysseland Barnearbeidar : Line Bjørhovd Kantorar: Anne Lise og Eilert Tøsse, Sekretær og kyrkjetenar Haga: Bente L.D. Bødker Kyrkjetenarar Ådland: Finn Moss Kyrkjegardsarbeidar: Hans Tysse Soknerådsleiar - Åshild Aadland Haga Kirkens S.O.S. Tlf Kyrkja sin nattfilial - døgnope. Her får du snakka med ein prest / sjelesørgar, gjerne anonymt om du vil. E-postteneste: Vitjing i heimen For dei som ikkje kan koma til kyrkje, kan soknepresten halda nattverd i heimen. Om nokon ynskjer samtale/ sjelesorg eller skriftemål, kan dei også ta kontakt. Presten har sjølvsagt teieplikt. Barnedåp Alle foreldre som er medlemer av DNK, får sendt ei orientering om dåpen straks kyrkjelyds-kontoret har fått fødsels-melding. Dåpssøndagane vert kunngjorde i kyrkjekalenderen og på heimesidene våre. Elles er det berre å ta kontakt med kontoret. Gjevarteneste Gåver til konto: Trusopplærings-stillinga: Prosjekt Haga kyrkje: Prosjekt Zambia: Kyrkjeblad for Samnanger Redaksjonsnemnd: Bente Dyrøy Bødker, Anlaug Røen Hauge Redaktør: Britt Haukanes Takk til alle som har lånt oss bilde! Foto merka Sam er teke av Samningen, I Aa av Inge Aasgaard, FME av Fred Morten Ervik, O.Aa av Olav Aarvik og TJe Av Tor Jellestad Heimeside 19 Juleblad 13 XX.indd :03:33

20 Returadresse: Samnanger kyrkjekontor Hagabakkane 1, 5650 Tysse Vel møtt til faste aktivitetar i kyrkjelyden Søndagsskular Babysong Song musikk og rørsler med dei minste. Annakvar måndag i kyrkja på Haga. Aldersgruppe: 0-1 år. Oppstart etter jul: Sjå lysing i Samningen. Kompis Ein plass å vera etter skulen. M.a. mat, spel, musikk, aktivitetar, on line, leksehjelp, vera med venner.haga kyrkje ons Pris 150 pr. mnd. Påmelding til barnearbeider Line Ei hjelp for heimane med dåpsopplæringa. Søndagsskulane følgjer opplegget Sprell levande. I Haga kyrkje under gudstenestene. I Nesodden bedehus kl For datoar, sjå lysingar i Samningen. Barnekor Glad song med borna. To korgrupper: 4 år tom.1.klasse og King Sing for klasse. I Tysse bedehus, tysdagar kl (Arr: Samarbeid mellom Misjonsforsamlinga og kyrkja.) Basement For vaksne: LOVSONG OG BØN Haga kyrkje. Måndagar kl PROSJEKTKOR 2 gongar i året. I vår: Prosjekt med Ruben Espelid SAMTALEGRUPPER/ SMÅGRUPPER Ynskjer du vera med i ei gruppe, ta kontakt med soknepresten Juleblad 13 XX.indd 20 Rusfri open ungdomsklubb med café. PS2 med Band Hero, biljard og andre spel, lovsong, musikk og prat i kosekroken. Frå og med 8.klasse. Anna kvar fredag i kyrkja på Haga. I partalsveker. Oppstart fredag 10..januar :03:36

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år Til deg som bur i fosterheim 13-18 år Forord Om du les denne brosjyren, er det sikkert fordi du skal bu i ein fosterheim i ein periode eller allereie har flytta til ein fosterheim. Det er omtrent 7500

Detaljer

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 (Nynorsk) Du skal IKKJE skrive namnet ditt på nokon av sidene i dette spørjeskjemaet. Vi vil berre vite om du er jente eller gut og kva for klasse du går i.

Detaljer

kjærleiken ein har til kyrkja. Denne arven er det som må førast vidare til neste generasjon.

kjærleiken ein har til kyrkja. Denne arven er det som må førast vidare til neste generasjon. Visitasforedrag i Vik 6. mars 2016 Kjære kyrkjelyd! Takk for flotte dagar her i Vik! Det er ei fantastisk vakker bygd. Og det handlar ikkje berre om naturen. Her har forfedrene dykkar bygd dei vakraste

Detaljer

P.R.O.F.F. Plan for Rekruttering og Oppfølging av Frivillige medarbeidarar i Fjell kyrkjelyd

P.R.O.F.F. Plan for Rekruttering og Oppfølging av Frivillige medarbeidarar i Fjell kyrkjelyd P.R.O.F.F. Plan for Rekruttering og Oppfølging av Frivillige medarbeidarar i Fjell kyrkjelyd VISJON I arbeidet for og med dei medarbeidarane i Fjell sokn har vi utarbeida ein visjon: I Fjell sokn vil vi

Detaljer

Velkomen til. Dette heftet tilhøyrer:

Velkomen til. Dette heftet tilhøyrer: Velkomen til Dette heftet tilhøyrer: 1. samling: Kva er Bibelen? Skapinga. Babels tårn Forskaroppgåve 1 På denne samlinga har vi snakka om Bibelen. Det er ei gammal bok som har betydd mykje for mange.

Detaljer

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike Molde Domkirke 2016 Konfirmasjonspreike Så er altså dagen her. Den store dagen. Dagen eg trur mange av dykk har gleda seg til lenge. Og det er lov å kjenne litt sommarfuglar i magen og både glede og grue

Detaljer

Minnebok. Minnebok NYNORSK

Minnebok. Minnebok NYNORSK Minnebok NYNORSK 1 Minnebok Dette vesle heftet er til dykk som har mista nokon de er glad i. Det handlar om livet og døden, og ein del om korleis vi kjenner det inni oss når nokon dør. Når vi er triste,

Detaljer

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA TIL LEKSJONEN Fokus: Kjøpmannen og den verdifulle perla. Tekst: Matt 13.45 Likning Kjernepresentasjon MATERIELL: Plassering: Hylle for likningar Deler: Gulleske med kvitt

Detaljer

MØTEBOK FOR SAMNANGER SOKNERÅD / SAMNANGER KYRKJESTYRE Onsdag 5. juni

MØTEBOK FOR SAMNANGER SOKNERÅD / SAMNANGER KYRKJESTYRE Onsdag 5. juni MØTEBOK FOR SAMNANGER SOKNERÅD / SAMNANGER KYRKJESTYRE Onsdag 5. juni Desse møtte: Frå soknerådet: Kommunal representant: Frå kyrkjebladnemnda: Skrivar: Forfall: Fungerande leiar Anlaug Røen Hauge, Solvor

Detaljer

GRAVFERD I BEDEHUSFORSAMLING

GRAVFERD I BEDEHUSFORSAMLING GRAVFERD I BEDEHUSFORSAMLING NYNORSK INNHALD GRAVFERD I BEDEHUSFORSAMLING... 2 GRAVFERDSORDNING:... 2 1. MENS VI SAMLAST... 2 2. FELLES SALME... 2 3. INNLEIING VED LEIAR... 2 4. BØN... 2 5. MINNEORD...

Detaljer

VELSIGNING AV HUS OG HEIM

VELSIGNING AV HUS OG HEIM KR 15.4/12 VELSIGNING AV HUS OG HEIM 1 Denne liturgien kan brukast når folk bed presten eller ein annan kyrkjeleg medarbeidar om å koma og velsigna den nye heimen deira. 2 Dersom presten blir beden om

Detaljer

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK FRIDOM TIL Å TENKJE OG MEINE KVA DU VIL ER EIN MENNESKERETT Fordi vi alle er ein del av ein større heilskap, er evna og viljen til å vise toleranse

Detaljer

Ordning for dåp Storsamling Nærbø 06.12.10

Ordning for dåp Storsamling Nærbø 06.12.10 Ordning for dåp Storsamling Nærbø 06.12.10 Velkomsthelsing. Leiar: Forsamlinga skal i dag ta imot dette barnet (bruk gjerne namnet). Vi gjer dette med glede og i bevissthet om det ansvaret dette legg på

Detaljer

Nynorsk Institutt for lærerutdanning og skoleutvikling Universitetet i Oslo Hovudtest Elevspørjeskjema 8. klasse Rettleiing I dette heftet vil du finne spørsmål om deg sjølv. Nokre spørsmål dreier seg

Detaljer

Joakim Hunnes. Bøen. noveller

Joakim Hunnes. Bøen. noveller Joakim Hunnes Bøen noveller Preludium Alt er slik det plar vere, kvifor skulle noko vere annleis. Eg sit ved kjøkenvindauget og ser ut. Det snør, det har snødd i dagevis, eg har allereie vore ute og moka.

Detaljer

FORBØN. Forbøn ORDNING FOR. for borgarleg inngått ekteskap. 1 Preludium/Inngang. 2 Inngangsord. Anten A

FORBØN. Forbøn ORDNING FOR. for borgarleg inngått ekteskap. 1 Preludium/Inngang. 2 Inngangsord. Anten A FORBØN ORDNING FOR Forbøn for borgarleg inngått ekteskap Under handlinga kan det gjevast rom for medverknad av ulike slag. Det kan vera medverknad frå festfølgjet ved einskilde av dei liturgiske ledda,

Detaljer

Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger.

Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger. PREPOSISJONAR 1 Set inn passande preposisjonar. Sjå biletet på førre side. Nokre må du kanskje bruke fleire gonger. Luisa går på skule i Ålesund. Skulen ligg midt i byen. Klasserommet ligg i tredje etasje

Detaljer

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7 Den gode gjetaren Lukas 15:1-7 Bakgrunn I denne forteljinga formidlar du noko om kva ei likning er. Difor er delen om gullboksen relativt lang. Det å snakke om dei ulike filtstykka som ligg i boksen, er

Detaljer

Månadsbrev for ROSA mars 2015

Månadsbrev for ROSA mars 2015 Månadsbrev for ROSA mars 2015 Oppsummering/ evaluering av mars Mars har vore ein lunefull månad med tanke på veret, men vi gledar oss over mange fine dagar med sol og vårleg varme. Har vore mykje ute og

Detaljer

EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid

EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid EVANGELIE-BØKENE Av Idun og Ingrid Matteus: Tid: Tidleg på 60-talet e.kr. Forfattar: Apostelen Matteus. Adressat: Jødar. Markus: Tid: En gang på 60- talet e.kr. Forfattar: Johannes Markus Adressat: Romarar

Detaljer

Månadsbrev for Rosa september 2014

Månadsbrev for Rosa september 2014 Månadsbrev for Rosa september 2014 Oppsummering/ evaluering av september Språkutvikling Omsorg Ser at borna no stort sett er trygge både på rutinane, dei andre barna og dei vaksne på avdelinga. Dette fører

Detaljer

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-)

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Alle borna i 1 klasse byrjar å bli trygge i sine nye omgivelser.

Detaljer

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba.

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba. LEDDSETNINGAR 1 Gjer setningane om til forteljande leddsetningar. Carmen er kona hans. Luisa går på skule i byen. Leo er tolv år. Ålesund er ein fin by. Huset er raudt. Det snør i dag. Bilen er ny. Arne

Detaljer

Informasjon til elevane

Informasjon til elevane Informasjon til elevane Skulen din er vald ut til å vere med i undersøkinga RESPEKT. Elevar ved fleire skular deltek i undersøkinga, som vert gjennomført av Læringsmiljøsenteret ved Universitetet i Stavanger.

Detaljer

Jon Fosse. For seint. Libretto

Jon Fosse. For seint. Libretto Jon Fosse For seint Libretto Personar Eldre kvinne, kring seksti-sytti Middelaldrande kvinne, kring førti Mann, kring femti Fylgje Yngre kvinne, kring tretti Med takk til Du Wei 2 Ei seng fremst, godt

Detaljer

Me har sett opp eit tankekart og mål for dei ulike intelligensane, dette heng som vedlegg.

Me har sett opp eit tankekart og mål for dei ulike intelligensane, dette heng som vedlegg. JANUAR 2015! Ja, i går vart friluftsåret 2015 erklært for opna og me er alle ved godt mot og har store forhåpningar om eit aktivt år. Det gjeld å ha store tankar og arbeida medvite for å gjennomføra dei.

Detaljer

2 Inngangsord. 1 Preludium/Inngang. ORDNING FOR Vigsel. Anten A. L I namnet åt Faderen og Sonen og Den Heilage Ande. Eller B

2 Inngangsord. 1 Preludium/Inngang. ORDNING FOR Vigsel. Anten A. L I namnet åt Faderen og Sonen og Den Heilage Ande. Eller B ORDNING FOR Vigsel Under handlinga kan det gjevast rom for medverknad av ulike slag. Det kan vera medverknad frå bryllaupsfølgjet ved einskilde av dei liturgiske ledda, og det kan vera tillegg til handlinga

Detaljer

L Nåde vere med dykk og fred frå Gud vår Far og Herren Jesus Kristus.

L Nåde vere med dykk og fred frå Gud vår Far og Herren Jesus Kristus. ORDNING FOR Gravferd frå kyrkje eller krematorium 1 Klokkeringing Medan det vert ringt saman, tek liturgen plass i koret. 2 Preludium Som preludium kan det framførast høveleg instrumentalmusikk, korsong

Detaljer

Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking

Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking Mål: Elevane skal kjenne til utbreiinga av hallingmålet i nærmiljøet. Dei skal vita noko om korleis hallingmålet har utvikla seg

Detaljer

ORDNING FOR KONFIRMASJON

ORDNING FOR KONFIRMASJON ORDNING FOR KONFIRMASJON NYNORSK INNHALD KVA ER KONFIRMASJONEN?... 2 MÅLSETJING FOR KONFIRMASJONSTIDA... 2 KONFIRMASJONSHANDLINGA... 2 ORDNING FOR KONFIRMASJON... 3 Godkjent av Hovudstyret mai 2011. 1

Detaljer

Halvårsrapport grøn gruppe- haust 2015

Halvårsrapport grøn gruppe- haust 2015 Halvårsrapport grøn gruppe- haust 2015 I denne rapporten vil eg ta føre meg dei 7 fagområda i rammeplanen. Eg vil skrive litt om kva rammeplanen seier og deretter gjere greie for korleis me har arbeida

Detaljer

Ser du det? Ved Odd Erling Vik Nordbrønd døveprest i Møre Anne Marie Sødal kateket i døvekirken Nordenfjelske distrikt

Ser du det? Ved Odd Erling Vik Nordbrønd døveprest i Møre Anne Marie Sødal kateket i døvekirken Nordenfjelske distrikt Ser du det? Hvordan jobbe med trosopplæring og bibelfortellinger med hovedvekt på det visuelle. Vi lever i en mer og mer visuell tid, og dette bør få konsekvenser for hvordan kirken kommuniserer med og

Detaljer

Ordning for dåp i hovudgudstenesta

Ordning for dåp i hovudgudstenesta Vedlegg til KR-sak 41/15 Revisjon av dåpsliturgien KR 41.2/15 Omsetjing til nynorsk av NFGs framlegg til revidert Ordning for dåp i hovudgudstenesta, vedteke i møtet 18.juni 2015 Ordning for dåp i hovudgudstenesta

Detaljer

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv.

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv. Særemne 3-100 år med stemmerett I 2013 er det hundre år sidan alle fekk stemmerett i Noreg. På Norsk Folkemuseum arbeider vi i desse dagar med ei utstilling som skal opne i høve jubileet. I 2010 sendte

Detaljer

2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball.

2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball. HEILSETNINGAR 2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball. Vi reiser til Cuba. Carmen les ei bok. Arne lagar middag. Luisa er på skulen. Det snør. I

Detaljer

5. Soknerådsmøte 2016 3. mai Referat

5. Soknerådsmøte 2016 3. mai Referat 5. Soknerådsmøte 2016 3. mai Referat Mat: Ingunn AU Arbeidsutvalet for soknerådet. Møter kvar månad ca 1 veke før soknerådsmøtet. Tar unna saker av meir forretningsmessig karakter. SR Soknerådet FR Klepp

Detaljer

Jon Fosse. Kveldsvævd. Forteljing. Oslo

Jon Fosse. Kveldsvævd. Forteljing. Oslo Jon Fosse Kveldsvævd Forteljing Oslo 2014 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia, København 2013 ISBN 978-82-521-8585-0 Om denne boka Kveldsvævd er ein frittståande

Detaljer

SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9

SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9 SETNINGSLEDD... 2 Verbal... 2 Subjekt... 2 Objekt... 5 Indirekte objekt... 6 Predikativ... 8 Adverbial... 9 1 SETNINGSLEDD Verbal (V) Eit verbal fortel kva som skjer i ei setning. Verbalet er alltid laga

Detaljer

ORDNING FOR HOVUDGUDSTENESTA LEVELD SOKN 2. Gudsteneste utan nattverd

ORDNING FOR HOVUDGUDSTENESTA LEVELD SOKN 2. Gudsteneste utan nattverd ORDNING FOR HOVUDGUDSTENESTA LEVELD SOKN 2. Gudsteneste utan nattverd I. SAMLING Klokkeringing Informasjon om gudstenesta i dag. (Evt. Korte kunngjeringar) Informasjonen blir avslutta med: Lat oss vera

Detaljer

Informasjonshefte Tuv barnehage

Informasjonshefte Tuv barnehage Informasjonshefte Tuv barnehage Informasjonshefte for Tuv barnehage Barnehagen blir drevet av Hemsedal kommune. Barnehagen er politisk lagt under Hovudutval for livsløp. Hovudutval for livsløp består av

Detaljer

I dag er starten på resten av K15. www.t-dagen.no. Ei helsing til deg på konfirmasjonsdagen. - dagen. trus pplæringsdagen i Fjell

I dag er starten på resten av K15. www.t-dagen.no. Ei helsing til deg på konfirmasjonsdagen. - dagen. trus pplæringsdagen i Fjell K15 I dag er starten på resten av livet www.t-dagen.no Ei helsing til deg på konfirmasjonsdagen trus pplæringsdagen i Fjell Eg trur på Gud Fader... Velkomen heim! Innimellom kan foreldre vere ei utfordring!

Detaljer

Page 1 of 7 Forside Elevundersøkinga er ei nettbasert spørjeundersøking der du som elev skal få seie di meining om forhold som er viktige for å lære og trivast på skolen. Det er frivillig å svare på undersøkinga,

Detaljer

Månadsbrev frå oktober, Grøn avd.

Månadsbrev frå oktober, Grøn avd. Månadsbrev frå oktober, Grøn avd. Oppsummering/ evaluering av oktober Oktobermånad starta me med eit lite epleprosjekt. Inndelt i grupper, fekk alle barna vere med på tur for å hauste eple og plommer.

Detaljer

INFORMASJONSHEFTE FOR STUDENTAR I LYEFJELL BARNEHAGE

INFORMASJONSHEFTE FOR STUDENTAR I LYEFJELL BARNEHAGE INFORMASJONSHEFTE FOR STUDENTAR I LYEFJELL BARNEHAGE Alle vaksne i Lyefjell barnehage arbeider for at det enkelte barn opplever at: Du er aktiv og tydelig for meg Du veit at leik og venner er viktige for

Detaljer

mmm...med SMAK på timeplanen

mmm...med SMAK på timeplanen mmm...med SMAK på timeplanen Eit undervisningsopplegg for 6. trinn utvikla av Opplysningskontora i landbruket i samarbeid med Landbruks- og matdepartementet. Smakssansen Grunnsmakane Forsøk 1 Forsøk 2

Detaljer

Ordinasjon og innsetjing av forstandar og/eller eldste i same gudsteneste

Ordinasjon og innsetjing av forstandar og/eller eldste i same gudsteneste ORDNING FOR Ordinasjon og innsetjing av forstandar og/eller eldste i same gudsteneste Den Evangelisk Lutherske Frikyrkja Orientering 1. Til tenesta med Ord og sakrament (hyrdingtenesta) kallar og ordinerer

Detaljer

Opplegg for ei samling i kyrkjerommet, gjerne før utdeling av Skatten i Liljedal av Runar Bang

Opplegg for ei samling i kyrkjerommet, gjerne før utdeling av Skatten i Liljedal av Runar Bang Skattejakt for 8-åringar Opplegg for ei samling i kyrkjerommet, gjerne før utdeling av Skatten i Liljedal av Runar Bang Kort sagt Dette opplegget bygger på boka Skatten i Liljedal der dei tre hovudpersonane

Detaljer

Da psbrosjyre ver nov 2007 1 21-01-08 15:03:33

Da psbrosjyre ver nov 2007 1 21-01-08 15:03:33 Da psbrosjyre ver nov 2007 1 21-01-08 15:03:33 Jesus var svært moderne! Den gong tenkte folk flest at barna ikkje var verdfulle. Mange foreldre kjenner at Jesus gjorde det einaste rette. For han såg barna

Detaljer

Velkomen til soknerådskurs

Velkomen til soknerådskurs Velkomen til soknerådskurs 1 Rop det ut med hjertets jubel, gledesbudet fra ham selv: Livet kan bli nytt fra nå av, slettet ut er synd og gjeld! Ordet vitner høyt og hellig om hans kjærlighet og makt.

Detaljer

6. trinn. Veke 24 Navn:

6. trinn. Veke 24 Navn: 6. trinn Veke 24 Navn: Takk for ei fantastisk fin førestilling i går! Det var veldig kjekt å sjå dykk, både på formiddagen og på ettermiddagen. Eg vart veldig stolt! No må vi få rydda opp og pakka litt

Detaljer

Liturg: I namnet åt Faderen og Sonen og Den Heilage Ande (krossteikning).

Liturg: I namnet åt Faderen og Sonen og Den Heilage Ande (krossteikning). Liturg: I namnet åt Faderen og Sonen og Den Heilage Ande (krossteikning). A: Så seier Herren: Det folk som ferdast i mørkret, skal sjå eit stort ljos. Over dei som bur i skuggelandet skal ljoset stråla

Detaljer

NAMNET. Av Jon Fosse GUTEN JENTA

NAMNET. Av Jon Fosse GUTEN JENTA NAMNET Av Jon Fosse Handlinga følger eit ungt par som dreg heim til hennar foreldre. Jenta er høggravid og dei manglar bustad. Det er eit drama om kor vanskeleg det er å forstå kvarandre og om lengselen

Detaljer

MØTEBOK BREMNES SOKNERÅD

MØTEBOK BREMNES SOKNERÅD DEN NORSKE KYRKJA Bremnes sokneråd MØTEBOK BREMNES SOKNERÅD Møtestad: Rådhuset Tid: Tysdag 26.11.2013 kl. 19.30-22.00 Desse møtte: Berit Hallaråker, Asbjørn Gundersen, Bjarte Aartun, Karl Mæland, Elin

Detaljer

post@efremforlag.no / www.efremforlag.no

post@efremforlag.no / www.efremforlag.no tidebøn Efrem Forlag 2009 Rune Richardsen Boka er laga i samarbeid med Svein Arne Myhren (omsetjing) etter mønster av Peter Halldorfs og Per Åkerlunds Tidegärd, Artos 2007. Med løyve. Bibeltekstane er

Detaljer

Norsk etnologisk gransking Oslo, februar 2015 Norsk Folkemuseum Postboks 720 Skøyen 0214 Oslo E-post: eli.chang@norskfolkemuseum.

Norsk etnologisk gransking Oslo, februar 2015 Norsk Folkemuseum Postboks 720 Skøyen 0214 Oslo E-post: eli.chang@norskfolkemuseum. Norsk etnologisk gransking Oslo, februar 2015 Norsk Folkemuseum Postboks 720 Skøyen 0214 Oslo E-post: eli.chang@norskfolkemuseum.no Spørjeliste nr. 253 Fadderskap Den som svarar på lista er samd i at svaret

Detaljer

Utviklingsplan for Ørsta frikyrkje 2015-2017

Utviklingsplan for Ørsta frikyrkje 2015-2017 Utviklingsplan for Ørsta frikyrkje 2015-2017 Visjon: Vi vil gjere Jesus synleg I perioden 2015-2017 skal visjonen synleggjerast gjennom fire utvalde satsingar. I tillegg vil vi vidareføre gudstenester,

Detaljer

Han fortalde dei ei likning om at dei alltid skulle be og ikkje mista motet Lukas 18:1-7

Han fortalde dei ei likning om at dei alltid skulle be og ikkje mista motet Lukas 18:1-7 Bønn «Han fortalde dei ei likning om at dei alltid skulle be og ikkje mista motet: «I ein by var det ein dommar som ikkje hadde ærefrykt for Gud og ikkje tok omsyn til noko menneske.i same byen var det

Detaljer

Forord Ein dag stod eg i stova til ein professor. Han drog fleire tjukke bøker ut av dei velfylte bokhyllene sine og viste meg svære avhandlingar; mange tettskrivne, innhaldsmetta, gjennomtenkte, djuptpløyande

Detaljer

ORDNING FOR HOVUDGUDSTENESTA TORPO SOKN 5. Folkemusikkgudsteneste

ORDNING FOR HOVUDGUDSTENESTA TORPO SOKN 5. Folkemusikkgudsteneste ORDNING FOR HOVUDGUDSTENESTA TORPO SOKN 5. Folkemusikkgudsteneste I. SAMLING Klokkeringing Informasjon om gudstenesta i dag. (Evt. Korte kunngjeringar) Informasjonen blir avslutta med: Lat oss vera stille

Detaljer

Strategidokument Varhaug Misjonshus

Strategidokument Varhaug Misjonshus Strategidokument Varhaug Misjonshus 2016-2018 Strategidokument Varhaug Misjonshus 2016-2018 v0.2.docx2 under arbeid Side 1 Strategidokument Varhaug Misjonshus 2015-2018 Innhald 1. Om Varhaug Misjonshus...

Detaljer

Månadsbrev for GRØN mars/april 2014

Månadsbrev for GRØN mars/april 2014 Månadsbrev for GRØN mars/april 2014 Oppsummering/ evaluering av mars/april Mål og innhald april I mars har me hatt fokus på språk. Me har hatt språksamlingar saman med Rosa kvar veke, der har me sett på

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2008/2009 Innleiing Årsmøtet for 2007/08 vart avvikla i grendahuset 20.03.08. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid)

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid) Mikkel, Anders og Tim Pressemelding I årets Kvitebjørnprosjekt valde me å samanlikna lesevanane hjå 12-13 åringar (7. og 8.klasse) i forhold til lesevanane til 17-18 åringar (TVN 2. og 3.vgs). Me tenkte

Detaljer

Utviklingsplan 2015-2017 for Ørsta frikyrkje

Utviklingsplan 2015-2017 for Ørsta frikyrkje Utviklingsplan 2015-2017 for Ørsta frikyrkje Visjon: Å gjere Jesus synleg I perioden 2015-2017 skal visjonen synleggjerast gjennom fire utvalde satsingar. Gudstenester, offerdagar, misjonsmesse og andre

Detaljer

Er Jesus den einaste vegen til frelse?

Er Jesus den einaste vegen til frelse? 1 Er Jesus den einaste vegen til frelse? Innleiing på opningsseminaret på Misjonsveka, MF, 5. Februar 2008 Munntleg form, Anne Anita Lillebø Takk for invitasjonen! Er Jesus den einaste vegen til frelse?

Detaljer

Norsk Bremuseum sine klimanøtter

Norsk Bremuseum sine klimanøtter Norsk Bremuseum sine klimanøtter Oppgåve 1 Alt levande materiale inneheld dette grunnstoffet. Dessutan inngår det i den mest kjende klimagassen; ein klimagass som har auka konsentrasjonen sin i atmosfæren

Detaljer

STRUKTUR FOR FAMILIEGUDSTENESTE TIL INFORMASJON I KYRKJELYDANE IMSLAND, VIKEDAL OG SANDEID

STRUKTUR FOR FAMILIEGUDSTENESTE TIL INFORMASJON I KYRKJELYDANE IMSLAND, VIKEDAL OG SANDEID STRUKTUR FOR FAMILIEGUDSTENESTE TIL INFORMASJON I KYRKJELYDANE IMSLAND, VIKEDAL OG SANDEID I. samling 1 Førebuing Kyrkjerommet kan vera ope ei stund før gudstenesta, med høve til å tenna lys og sitja stille,

Detaljer

Med tre spesialitetar i kofferten

Med tre spesialitetar i kofferten Med tre spesialitetar i kofferten Av Eli Gunnvor Grønsdal Doktor Dorota Malgorzata Wojcik nøgde seg ikkje med å vere spesialist i eitt fag. Ho tok like godt tre. No brukar ho kunnskapen sin, ikkje berre

Detaljer

Undervisningsopplegg for filmen VEGAS

Undervisningsopplegg for filmen VEGAS Undervisningsopplegg for filmen VEGAS Samandrag og stikkord om filmen Det er seinsommar i Bergen. Thomas må flytte til gråsonen, ein omplasseringsheim for unge, som av ulike grunnar ikkje har nokon stad

Detaljer

Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor»

Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Til deg som er ny i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Velkommen til oss i Maurtuå Barnehage. Dette heftet med informasjon håpar me kan være til hjelp for deg når du skal være vikar.

Detaljer

Når sjøhesten sviktar. KPI-Notat 4/2006. Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge

Når sjøhesten sviktar. KPI-Notat 4/2006. Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge KPI-Notat 4/2006 Når sjøhesten sviktar Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge En notatserie fra Kompetansesenter for pasientinformasjon og pasientopplæring Side 1 Sjøhesten (eller hippocampus)

Detaljer

Treeiningssøndag. Ståle Aklestad. Preike Molde Domkirke 31.05.2015

Treeiningssøndag. Ståle Aklestad. Preike Molde Domkirke 31.05.2015 Ståle Aklestad Preike Molde Domkirke 31.05.2015 Treeiningssøndag Det er treeinigssøndag. Og vi skal langt bort. Og djupt ned i jorda. For i Roma, nede i ei av katakombane, som er tidlege, kristne gravplassar,

Detaljer

ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER

ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER ALF KJETIL WALGERMO KJÆRE SØSTER AV ALF KJETIL WALGERMO Mitt bankande hjarte. Ungdomsroman. Cappelen Damm, 2011 Mor og far i himmelen. Illustrert barnebok. Cappelen Damm, 2009 Keegan og sjiraffen. Illustrert

Detaljer

VI DELER Trusopplæring i Den norske kyrkja

VI DELER Trusopplæring i Den norske kyrkja VI DELER Trusopplæring i Den norske kyrkja Vi deler tru og undring Vi deler kristne tradisjonar og verdiar Vi deler opplevingar og fellesskap Vi deler håp og kjærleik 2 Gjennom eit år skjer det om lag

Detaljer

Birger og bestefar På bytur til Stavanger

Birger og bestefar På bytur til Stavanger Birger og bestefar På bytur til Stavanger Små skodespel laga for mellomtrinnet Forfattarar: Ola Skiftun og Sigrun Fister Omarbeidd til skodespel av Stavanger Sjøfartsmuseum Denne dagen var heilt spesiell,

Detaljer

PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE

PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE Vedteke av kommunestyret 2. oktober 2014, sak 67/14 1 Innhold 1. Kvifor plan for bruk av nynorsk i Nissedal kommune?... 3 1.1 Bruk av nynorsk internt i organisasjonen

Detaljer

Nasjonale prøver. Lesing på norsk 8. trinn Eksempeloppgåve. Nynorsk

Nasjonale prøver. Lesing på norsk 8. trinn Eksempeloppgåve. Nynorsk Nasjonale prøver Lesing på norsk 8. trinn Eksempeloppgåve Nynorsk Ei gruppe elevar gjennomførte eit prosjekt om energibruk og miljøpåverknad. Som ei avslutning på prosjektet skulle dei skrive lesarbrev

Detaljer

Til deg som er student i Maurtuå Barnehage!

Til deg som er student i Maurtuå Barnehage! Til deg som er student i Maurtuå Barnehage! Barnehagens visjon: «Saman set me spor» Velkommen til oss! Dette heftet er ei samling av ulik informasjon som me håper kan være grei for deg når du skal vær

Detaljer

JAMNE BØLGJER. også dei grøne greinene i jamn rørsle att og fram er som kjærasten min

JAMNE BØLGJER. også dei grøne greinene i jamn rørsle att og fram er som kjærasten min DET MØRKNAR SVEVNENS KJÆRLEIK JAMNE BØLGJER EIT FJELL I DAGEN eg står og ser på dei to hjortane og dei to hjortane står og ser på meg lenge står vi slik eg står urørleg hjortane står urørlege ikkje noko

Detaljer

Lyngmo-Glytten 22. årgang August 2013 Medlemsblad. Lyngmo-Glytten22. årgang GLYTTEN SOMMAR PÅ LYNGMO, OG SNART ER DET TID FOR HAUSTLEIR!!

Lyngmo-Glytten 22. årgang August 2013 Medlemsblad. Lyngmo-Glytten22. årgang GLYTTEN SOMMAR PÅ LYNGMO, OG SNART ER DET TID FOR HAUSTLEIR!! Lyngmo-Glytten 22. årgang August 2013 Medlemsblad GLYTTEN SOMMAR PÅ LYNGMO, OG SNART ER DET TID FOR HAUSTLEIR!! Side 1 Helsing frå Lyngmo Det er siste tysdag i august og strålande sol ute. Hafslovatnet

Detaljer

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage

Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Referat frå foreldremøte 06.05.14. Tjødnalio barnehage Tilstade: Personalet, foreldre og Nina Helle. Kva er BTI: Stord kommune er ein av 8 kommunar som deltek i eit prosjekt som skal utarbeide ein modell

Detaljer

PROTOKOLL FRÅ UNGDOMSTINGET BJØRGVIN BISPEDØME, ST JAKOK KYRKJE, BERGEN 17-19 april 2015:

PROTOKOLL FRÅ UNGDOMSTINGET BJØRGVIN BISPEDØME, ST JAKOK KYRKJE, BERGEN 17-19 april 2015: PROTOKOLL FRÅ UNGDOMSTINGET BJØRGVIN BISPEDØME, ST JAKOK KYRKJE, BERGEN 17-19 april 2015: UT 01/15: Konstituering og godkjenning Val av dirigentar, referentar og tellekorps Dirigentar: Nora Baartvedt og

Detaljer

Velkomen til minifolkehøgskule i Nordfjord

Velkomen til minifolkehøgskule i Nordfjord Velkomen til minifolkehøgskule i Nordfjord Kjære foreldre, føresette, søsken og vener! I 8 månader har de fått rapport etter rapport frå Nordfjordeleven dykkar. Om flotte fjelltoppar. Store bølgjer. Hav

Detaljer

Eit godt tips er å ta deg tid til å lese om alle gruppene før du bestemmer deg for kva gruppe du velger. Her er det mykje kjekt å være med på!

Eit godt tips er å ta deg tid til å lese om alle gruppene før du bestemmer deg for kva gruppe du velger. Her er det mykje kjekt å være med på! Fjellkonfirmant 2016 Interessegrupper I tillegg til undervisningsgruppa du er tildelt skal du og få ønskje deg ei interessegruppe som du får delta i. Vi har mange grupper å velge i, og i dette heftet er

Detaljer

Teknikk og konsentrasjon viktigast

Teknikk og konsentrasjon viktigast Teknikk og konsentrasjon viktigast Karoline Helgesen frå Bodø er bare 13 år, men hevdar seg likevel godt i bowling der teknikk og konsentrasjon er viktigare enn rein styrke. Ho var ein av dei yngste finalistane

Detaljer

Brødsbrytelsen - Nattverden

Brødsbrytelsen - Nattverden Brødsbrytelsen - Nattverden 1.Kor 11:17-34 17 Men når eg gjev dykk desse påboda, kan eg ikkje rosa at de kjem saman til skade, og ikkje til gagn. 18 For det fyrste høyrer eg at det er usemje mellom dykk

Detaljer

TENESTEOMTALE FOR STORD KULTURSKULE. Sist redigert 15.06.09

TENESTEOMTALE FOR STORD KULTURSKULE. Sist redigert 15.06.09 TENESTEOMTALE FOR STORD KULTURSKULE Sist redigert 15.06.09 VISJON TILTAK Stord kulturskule skal vera eit synleg og aktivt kunstfagleg ressurssenter for Stord kommune, og ein føregangsskule for kunstfagleg

Detaljer

På tur med barnehagen. Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11

På tur med barnehagen. Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11 På tur med barnehagen Mars 2015-juni 2015 Fokusområde 11 Standarane, teikn på kvalitet. Desse tre standarane er felles for alle barnehagane i Eid kommune. Dei skal vise veg til korleis vi skal få god kvalitet

Detaljer

Psykologisk førstehjelp i skulen

Psykologisk førstehjelp i skulen Psykologisk førstehjelp i skulen Fagnettverk for psykisk helse Sogndal 21. mars 2014 Solrun Samnøy, prosjekt leiar Psykologisk førstehjelp Sjølvhjelpsmateriell laga av Solfrid Raknes Barneversjon og ungdomsversjon

Detaljer

Bruk av læringsvenn ved Månen som ville lyse som ei sol

Bruk av læringsvenn ved Månen som ville lyse som ei sol Bruk av læringsvenn ved Månen som ville lyse som ei sol Månen som ville lyse som ei sol (2012) av Elin Grimstad - og bruk av læringsvenn på 1. trinn PRESENTASJON AV BOKA: Kvifor er eg ikkje meir som sola?

Detaljer

TRESKING II. 3. Er det kjent at nokon har treskt beint frå åkeren? Var det i tilfelle serlege grunnar for dette?

TRESKING II. 3. Er det kjent at nokon har treskt beint frå åkeren? Var det i tilfelle serlege grunnar for dette? Norsk etnologisk gransking Desember 1955 Emne nr. 53 TRESKING II I 1. Kva tid på året var det dei til vanleg tok til å treskja? Var det visse ting dei i så måte tok omsyn til, t. d. om kjølden var komen?

Detaljer

Strategidokument 2016-2018

Strategidokument 2016-2018 Strategidokument 2016-2018 Årsmøtet Varhaug Misjonshus 2015 12. Mars 2015 www.varhaug-misjonshus.no 1. Om Varhaug Misjonshus Varhaug Misjonshus er eit flott anlegg midt i Varhaug sentrum. Misjonshuset

Detaljer

Møteprotokoll for møte i

Møteprotokoll for møte i Møteprotokoll for møte i Masfjorden Kyrkjelege Fellesråd 27.01. 2015 kl. 1815 i kantina på kommunehuset. Desse møtte: Ragnhild Skuggedal Britt E. Nordland Åse Dyrkolbotn Øyvind Kristoffersen Egil Kvingedal

Detaljer

ÅRSMELDING FOR VANGSNES SOKNERÅD

ÅRSMELDING FOR VANGSNES SOKNERÅD ÅRSMELDING FOR VANGSNES SOKNERÅD 2014 Årsmelding for Vangsnes Sokneråd 2014. Medlemar: Oddveig Kristine Fimreite ( leiar) Gro Heimdal ( nestleiar og trusopplæring) Leif Audun Sætre ( medlem i fellesrådet)

Detaljer

Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost

Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost Kvam herad Bruka e-post lesaren til Kvam herad Alle ansatte i Kvam herad har gratis e-post via heradet sine nettsider. LOGGE INN OG UT AV E-POSTLESAREN TIL

Detaljer

k o n f i r mant 2013

k o n f i r mant 2013 V e l k o m e n s o m k o n f i r mant 2013 VOSS OG RAUNDALEN KYRKJELYDAR - 2 - Innhald Kontaktinformasjon... s. 2 Inntroduksjon... s. 3 Konfirmantlærarane... s. 3 Innformasjonsmøte for foreldre/føresette...

Detaljer