Lærling i gjenge. nesseplast. Ewos Meir side 6. BIS Production Partner Meir side 3. Det nye faget Meir side 7

Størrelse: px
Begynne med side:

Download "Lærling i gjenge. nesseplast. Ewos Meir side 6. BIS Production Partner Meir side 3. Det nye faget Meir side 7"

Transkript

1 Informasjon frå PRO Nr 2 Årgang 4. - mai 2010 BIS Production Partner Meir side 3 Ewos Meir side 6 Det nye faget Meir side 7 E DETTE ER PRO Elkem Bremanger Lærling i gjenge Runar Eikenes (18) frå Førde har to lidenskapar; tunge maskiner og lette ballar. Når han ikkje produserer røyr og gjenge som lærling i Florø, spelar han volleyball på U19-laget i Førde. Meir side 8 nesseplast UTLA KJELDEVATN

2 MENNESKE VIKTIGARE ENN TEKNOLOGI Det undrar meg: - Er vi i Sogn og Fjordane nøgde med å vere nest best når ungdommar skal velje læreplassar? Eg er ikkje nøgd med det. Vi veit at vi har dei mest spennande lærebedriftene i verda, med utfordringar og framtidsmoglegheiter. Korleis skal vi bli dei mest attraktive lærebedriftene? Det er ei leiingsutfordring å komme dit. Det må meir enn festtaler til for å nå målet. Kloke hovud er utfordrande. Vil vi ha dei beste, må vi legge til rette for det. Min påstand er at skal ein vere med der det skjer, så må ein ha fokus på og delta i kampen om den beste arbeidskrafta. Teknologien yter ikkje meir enn det menneske bak tastaturet er i stand til å få den til å gjøre. Min påstand er at det er menneske som er innovativt, ikkje maskinene eller bedriftene, men hovuda som jobbar der. Eit krafttak for lærlingane; dei kloke hovuda - også kalla framtida, skal gjere di bedrift til den mest etterspurt lærebedrifta. Jorunn Kirketeig dagleg leiar PRO opplæringskontor Traileren som tenner små og store på teknologi UTGJEVAR: Opplæringskontoret for prosess og mekanisk industri. FORMÅL: Denne informasjonen er tilrettelagt for medlemsbedriftene og andre som direkte eller indirekte er involvert i PRO sitt arbeid. PRO ynskjer å være best på utdanning av fagarbeidarar i "våre" fag spesielt og fagopplæring generelt. PRO skal rekruttere lærlingar til medlemsbedriftene i tråd med bedriftene sine behov for fagarbeidarar, i samsvar med bedriftene sine strategiar. PRO skal være eit fleksibelt opplæringskontor i kontinuerleg utvikling for å tilpasse seg bedriftene sine behov. ADRESSE: Concordbygget Firdavegen 6 Postboks 492, 6803 Førde Telefon: (+47) Telefax: (+47) PRO: Jorunn Eide Kirketeig dagleg leiar / director Mob. (+47) Vil du oppdatere deg på det nyaste innafor teknologien? Då kjem du ikkje utanom eit besøk i traileren som er fylt med det siste på marknaden. Det siste nye er sveiseroboten. Han vil vere på plass frå hausten av, men traileren er alt i dag spekka med teknologi som er ny for mange innafor skuleverket og næringslivet i fylket. PRO lytter til ønska frå medlemane, og prøver så langt råd er å fylle traileren med teknologi som gir tenning. Stort og variert publikum Det er mange ulike grupper som har vore innom dørene til traileren. Alt frå besøk av små, nysgjerrige barnehageungar, skuleelevar i alle aldrar og lærevillige lærlingar til skuletilsette og fagfolk frå bedrifter som treng inspirasjon og oppdatering på det siste nye innafor teknologien. Fleksibel trailer Det er viktig at traileren er i bruk. Anten at folk besøkjer oss i Førde, eller at vi tek traileren ut på turné, seier Jorunn Kirketeig, dagleg leiar PRO opplæringskontoret. - Kontakt PRO-kontoret og vi noterer ønska dykkar. Kalendaren blir fylt opp etter først-tilmølla -prinsippet, seier ho. Wenche Tollefsen, administrasjonssekretær Mob. (+47) Jan Erik Øygard Opplæringskonsulent Mob. (+47) Ajdin Bahonjic Lærling kontor og administrasjon Mob. (+47) ANSVARLEG REDAKTØR: Jorunn Eide Kirketeig dagleg leiar / director Mob. (+47) REPORTASJE OG FOTO: Marit Bendz (Skrifta & Veggen BA) Oddrun Midtbø (Frilansjournalist) Vegard Fimland (Fotograf) GRAFISK PRODUKSJON: Eko-Trykk AS, 2

3 BIS Production Partner lærlingbedrift i vekst Lokalisert på tre stader i fylket og med sterke internasjonale koplingar, er BIS Production Partner ei spennande bedrift for lærlingar - innafor fagområda mekanisk, elektro, automasjon og bygg. Vi er ein tverrfagleg leverandør av alt frå industrielt vedlikehald, prosjektleiing, verkstadproduksjon, industrimuring og rådgiving til prosessindustri og energiprodusentar i Norden, fortel avdelingsleiar Kjell Nesse ved BIS Production Partner i Årdal. Vaks på omstilling Omorganiseringa ved Hydro for nokre år attende, gjorde at fleire tenester vart skilt ut og små verksemder vaks fram i industribygdene Høyanger og Årdal. Fleire av dei med Hydro som største kunde. I 2000 starta Hydro Production Partner. Åtte år etter vart bedrifta seld til det tyske firmaet Bilfinger Berger Industrial Services (BIS). Lang tradisjon for lærlingar Bedrifta har lange tradisjonar for å ta inn lærlingar, først gjennom Hydro. Dei har lærlingar innafor industrimekanikar, maskinarbeidar, plate/sveis, køyretøy, elektro og automasjon. - Gode lærlingkontraktar er viktig for rekruttering av arbeidskraft, seier Nesse. Han er oppteken av å få ordna kontraktane så tidleg som mogeleg, og har no innkalla fleire til intervju. Totalt har BIS 17 lærlingar fordelt i Svelgen, Høyanger og Årdal. Sterkare konkurranse om lærlingane Utfordringa i år er at det er svært få lokale kandidatar som lærlingar i mekaniske fag. Dette skuldast at VG2 produksjon og industriteknikk ikkje hadde klasse i skuleåret 2009/2010. Den linja vil vere på plass att til hausten. Dette vil vere positivt for inntaket av lokale lærlingar innan mekaniske fag i Konkurransen om lærlingane er stor i Årdal, fordi det er eit stort og variert industrimiljø her, legg Nesse til. Avdelingsleiaren ser ikkje på det som noko nederlag at lærlingar etter fullført lærlingtid vel høgare utdanning, eller å gå John Henry Schieldrop er lærling som automatikar. Her byggjer han styreskåp for trafikklys til bruk i støyperi. (Foto: Vegard Fimland) Som lærling innafor automatikk får John Henry Schieldrop prøve seg på ulike arbeidsoppgåver; som til dømes kontrollmåling av sikringstavle. (Foto: Vegard Fimland) Lærlingar er viktige for framtida til bedriftene. For å sikre lokale lærlingar, er det avgjerande å oppretthalde linjer på vidaregåande skular, seier avdelingsleiar ved BIS Production Partner i Årdal, Kjell Nesse. (Foto: Vegard Fimland) vidare til andre bedrifter. Vi opplever ofte at ungdomar vi har hatt som lærlingar søkjer attende til bedrifta etter at dei har vore ute av bygda nokre år. Ei bedrift i vekst I Sogn og Fjordane er det flest arbeidsoppgåver innafor vedlikehald, prosjektleiing og engineering. Den tekniske og administrative leiinga for avdelinga på Vestlandet ligg i Årdal. I hovudselskapet BIS er det totalt tilsette fordelt over heile verda. I dotterselskapet BIS Production Partner er det om lag 2.500, rundt 300 av desse arbeider i Sogn og Fjordane, i Årdal (235 årsverk), Høyanger (15) og Svelgen (60). FAKTA: BIS PRODUCTION PARTNER er leverandør av ulike tenester innafor prosessog energiindustrien rundt 300 tilsette i fylket, i landet og internasjonalt lokalisert på 16 stader i Norge, 8 i Sverige ønskjer å ha aktivitet i alle dei nordiske landa innan tre år omsetnad i 2009 var på 2 milliardar kroner 3

4 Det byrjar å haste Fagbrev eller påbygg? Får eg læreplass? Treng eg studiekompetanse? Klarer eg eksamen? Fem av 12 har lærlingplass Ved klasse 2PIB ved Øyrane vidaregåande skule i Førde har berre fem av dei 12 elevane skaffa seg lærlingplass til no. Nokon har fått god hjelp av PRO til å finne seg lærlingbedrift. Ein skal til Havyard i Leirvik, ein annan til Statoil på Kårstø. Sandra Instefjord Trædal, som dessutan er Noregsmeister i vektløfting, har fått tilbod om ein plass i Høyanger. Ho vil helst halde fram å bu i Førderegionen der treningsmiljøet er, så ho takka nei. Det byrjar å haste Dersom dei ikkje får ein kontrakt i hamn innan 1. juli, er det tryggaste å seie ja til plassen på Påbygging til generell studiekompetanse, sjølv om det i utgangspunktet ikkje var det dei ynskja. Dei aller fleste har heilgardert seg med påbygg som andreval, etter læreplass. Vanskelege val Men to av elevane har sett Påbygging til generell studiekompetanse på førsteplass på søknadsskjemaet for neste år. Ein av dei er Morten Høydal, som er veldig klar for meir teori etter to år på yrkesfag, sjølv om han veit at det vert eit knallhardt år. Eg har lyst på meir skule. Men eg vil ta fagbrev etterpå, seier han. Margrethe Årskaug er meir usikker. Eg er ikkje klar for å byrje å jobbe enno, vil berre bli ferdig med skulen, difor vil eg ha studiekompetanse. Eg anar ikkje kva eg skal gjere etterpå, veit berre at eg har lyst til å reise litt, seier ho. Som mange andre treng ho meir tid på å finne ut kva ho vil gjere vidare. Viktig dato: 1. juli Bransjane er vorte flinkare til å avklare læreplassar før 1. juli, meiner avdelingsleiar ved Øyrane vidaregåande skule, Magne Sellevold. Mange verksemder har frist allereie i februar på søknader om læreplass. Når elevane er usikre på om dei får læreplass, er det lett å velje allmenn påbygging når fristen for å svare går ut 1. juli. Men dei aller fleste får plass, ikkje så veldig mange hos oss som ynskjer allmenn påbygging etter andreåret. Det er nok fleire på helse- og sosial, elektro og restaurant- og matfag. - Dei som verkeleg vil ha læreplass, får det, meiner han. - Vi vil jo gjerne at dei tek ei yrkesutdanning. Det er stor trong for flinke folk i industrien, som både er eit interessant og viktig felt. Det er mange utfordringar når det gjeld evner og interesser. Næringslivet treng mangfald Det er viktig å fullføre eit fagbrev på den vegen ein har starta. Det gjev ein god plattform til å gå vidare. Praktisk tilnærming er noko ein ikkje får med studiespesialisering, meiner Sellevold. Til dømes kan ein maskiningeniør konstruere ei stålbru utan nokon gong å ha teke i ein dreiebenk eller eit sveiseapparat. Mange har ei førestilling av at nokon har det i hovudet, medan andre har det i hendene. Det er heilt feil. For det dei praktiske har i hendene, det sit også i toppen. Han oppmodar elevane til å vere veldig aktive sjølv i høve PRO, og i tillegg overfor slekt, vener og andre kjende. Dei må tenkje heile Sogn og Fjordane, Fem i klasse 2 Produksjon og industriteknikk B ved Øyrane vidaregåande skule i Førde har lærlingplass pr 10. mai. Framme frå venstre: Elling Strand, Vegard Leite og Anders Slåtten. 2. rad: Morten Waldeland Høydal, Tor Helge Klopstad Holsen, Daniel Skudal Senneset og Erlend Vie Bak: Margrete Ellingsen Årskaug, Sandra Instefjord Trædal og Petter Hårklau 4

5 men heller ikkje stoppe der. Det svingar alltid litt i industrien, men dei som vil får det til, meiner Sellevold. Tøft teoretisk år Dei Øyrane-elevane som ynskjer studiekompetanse søker som regel på Hafstad - den andre vidaregåande skulen i Førde. Her har det vore to klassar dette skuleåret. Påbygging til generell studiekompetanse er eit hardt skuleår, der elevane skal ta att mange fag som allmennelevane har tre år på å gjennomgå. Det er til dømes ti timar norsk i veka. Likevel har ikkje Hafstad iaugefallande større strykprosent blant dei som tek påbygg enn allmennelevane. Det har variert mellom fem og ti prosent stryk, fortel rådgjevar Magne Årdal. Svært mange av påbyggelevane kjem frå helse- og sosial med eit klart mål om å bli sjukepleiar. Elles er det mange innafor service og samferdsle som vel påbygg framfor lærlingplass. Dei går gjennom ein modningsprosess i løpet av dei to første åra i vidaregåande, og mange finn ut at dei heller vil studere vidare enn å bli fagarbeidarar, forklarer han. Det er heller ikkje mykje fråfall i løpet av året. Dette skuleåret har berre to - Det svingar alltid litt i industrien. Men dei som vil, får det til, seier avdelingsleiar ved Øyrane vidaregåande skule, Magne Sellevold. slutta i dei to påbyggklassane. Begge fordi dei fekk den læreplassen dei i utgangspunktet ynskte, seier Årdal. Elevane våre som har fagbrev, har eit anna utdanningsopplegg, og slepp unna med litt færre timar. Men dei som har fagbrev har eigentleg brukt opp den fireårige utdanningsretten som fylkeskommunen gjev dei. Valet etter to år på yrkesfag er anten lærlingplass eller påbygg, seier Årdal. Han legg til at ingen i Sogn og Fjordane har vorte stoppa i å få studiekompetanse etter at dei har fullført fagbrevet, så vidt han veit. Fleire søkjer opplæring i bedrift 5231 ungdomar har søkt vidaregåande opplæring i skule og bedrift i Sogn og Fjordane. Av desse har 464 søkt opplæring i bedrift. Det er ein liten auke frå Fylket har 4416 elevplassar i vidaregåande skule og 877 læreplassar i bedrift. Populariteten svingar Det svingar i populariteten til dei ulike faga frå år til år. Samanlikna med 2009 er det auke i søkjartalet til Vg1 innan idrettsfag, studiespesialisering og service og samferdsel. Bygg- og anleggsteknikk og elektrofag hadde ein nedgang i søkjartalet. Rift om påbygging På Vg2 er det helsearbeidarfaget og køyretøy som har ein auke, medan kokk og servitør, matfag, sal, service og sikkerheit og kjemiprosess var mindre populært i 2010 enn På Vg3 er det gode søkjartal til påbygging til generell studiekompetanse. 369 ungdomar har søkt på dei 255 plassane. Få vil bli helsearbeidarar Når det gjeld opplæring i bedrift er det elektrikarfaget, matrosfaget og yrkessjåførfaget som peiker oppover, medan nedgang råkar kokkefaget og tømrarfaget. Det er store utfordringar med å skaffe nok søkjarar til læreplassar i helsearbeidarfaget. Allmenn påbygging er eit tøft skuleår - Krev motivasjon og innsats Ungdomar i Sogn og Fjordane er blant dei beste på fullføring. Dei ligg på topp i landet i høve til dei som gjennomfører vidaregåande. Bekka Skaasheim, fylkesdirektør på opplæring, er glad for at fylket ligg såpass godt an. - Allmenn påbygging er eit svært krevjande år å fullføre. Det krev motivasjon og innsats, fordi faga er konsentrert over eitt år ikkje minst gjeld dette norsk, seier ho og leiter fram tal som er positive for fylket. Åtte for mange i fråfall Til no er det åtte av 109 som ikkje har fullført. I fjor var det 11 av 174 som ikkje fullførte allmenn påbygging, altså eit fråfall på 7 8 %. Det er eit langt sprang til dei dystre tala på landsbasis, der ein høyrer opp mot 40 % fråfall, seier ho. Fråfallet er jamnt fordelt i fylket. Desse tala seier ingenting om karakterane til elevane. Om ein går ut med to i alle fag, får ein stemplet fullført, men ikkje akkurat det beste utgangspunktet for vidare utdanning. Vi kan aldri vere heilt nøgde, eller lene oss attende og tenkje at dette er godt nok, seier fylkesdirektøren for opplæring, Bekka Skaasheim. 5

6 EWOS - mat for smolt Fiskeoppdrett har vorte ein av dei største og viktigaste næringane langs norskekysten. Oppdrettsfisk treng fôr. Og fôrprodusenten treng lærlingar. EWOS i Florø produserer mange typar fiskefôr; både yngelfôr, vekstfôr til laks, aure og torsk og fôr til avlusing av laks og aure. Fleire tonn gir fleire lærlingar Verksemda starta opp i I fjor vart fabrikkdelen utvida, slik at ein kan produsere over tonn meir fiskefôr i året, og ta inn fleire lærlingar. Fem lærlingar i produksjonsteknikk skal starte ved EWOS i løpet av sommaren. Det er viktig ikkje å gape for høgt. Lærlingane skal vere stolte av fagbrevet dei får her, og vi skal vere stolte av dei, understrekar produksjonsleiar Wilhelm Larsen. Vi har tidlegare hatt lærlingar i faga automatikk og automasjonsmekanikk, og køyrt kombinert opplæring både på vedlikehald og produksjon. Men vi skulle gjerne hatt eit fag som passa meir for oss. Vi må ha med næringsmiddelbiten også, i tillegg til prosessfaget, forklarer han. Men ein skal ikkje sjå bort ifrå at det kan vere plass til to-tre nye lærlingar til neste år. Vil ha fleire damer Intensjonen vår er å ta oss veldig godt av lærlingane. Vi vil bruke mykje tid på å følgje dei opp på skikkeleg vis. Det vert ein del intern opplæring, fordi dei skal lære litt frå mange yrkesgrupper. EWOS har også to TIP-lærlingar på vedlikehald. Dei skal ta fagbrev i industrimekanikerfaget, i tillegg til ein IKT-lærling og ein logistikklærling. Dei fem komande produksjonsteknikklærlingane kjem alle frå Sunnfjord, fire gutar og ei jente. Dei vil møte eit veldig bra miljø. Men det er 90 prosent menn hos oss, så vi higar etter fleire damer, ler han. Fagbrevjungelen Teknikk og industriell produksjon, industriteknologi og kjemiprosess, kva er eigentleg det? Alle veit kva snikkarar, kokkar og frisørar gjer. Faga skiftar namn heile tida. Ikkje så rart at dei unge vert forvirra. Larsen sjølv hugsar ikkje i farta at fagbrevet dei nye lærlingane skal arbeide mot heiter produksjonsteknikkfaget. Eg forstår at ungdom tykkjer det er vanskeleg å orientere seg i dette havet av moglegheiter, og at vi lett hamnar litt på sidelina. EWOS har hatt problem med å få tak i lærlingar. Vi har ikkje profilert oss godt nok, men tek no tak ilag med PRO. Ny prosessline stranda EWOS prøver å få til eit nytt opplegg saman med Flora vidaregåande skule, med utplassering av TIP-elevar i praksis. Tidlegare har det vore prøvd å sette saman eit nytt fag ved skulen, spesialsydd for denne typen verksemder. Vi prøvde å starte ei prosessline på vidaregåande i Florø. Avtalen med skulen var at vi skulle levere naudsynt utstyr og bygge opp lina. Men det kom inn berre tre søknader, så det var ikkje grunnlag for å starte opp. Det er altfor lite kunnskap om kva prosessindustrien er, og vi har heller ikkje vore flinke nok å informere tidlegare. Utveksling EWOS har to fabrikkar til i Norge - ved Bodø og ved Tromsø. Ewos i Florø produserte tonn fiskefôr i fjor, målet for i år er tonn. Eivind Brendø (til høgre) ynskjer å ta fagbrev i produksjonsteknikk når han er ferdig til sommaren. Her får han og Anne Grethe Andersen opplæring i ekstrudermaskina av Wilhelm Larsen. 6

7 Det nye faget PRODUKSJONSTEKNIKK Det vert kanskje aktuelt å utveksle lærlingar med desse to fabrikkane, seier Larsen. Elles har jo PRO-lærlingane tilbod om å hospitere nokre veker ved BASF i Tyskland. I framtida kan det kanskje vere aktuelt med ei utveksling med fabrikkane i Chile, Canada og Skottland, men det har mykje med kostnader å gjere. Dessutan er fabrikkane ulikt oppbygd. Det er til dømes meir automatisert her enn i Chile, sjølv om det der også er bra i høve chilensk standard, fortel Larsen. Dei fire nye lærlingane som skal byrje no i sommar, var tydeleg imponerte over kva EWOS balar FAKTA: PRODUKSJONSANLEGG TIL EWOS I FLORØ opna i 2009 produserte tonn fiskefôr i fjor. Målet for i år er tonn. 70 tilsette + 25 på økonomi/rekneskap og IT (Cermaq) + 20 sesong/ferievikarar investeringar siste tre år: 600 millionar kroner EWOS-GRUPPA 750 tilsette i Norge, Chile, Skottland og Canada samla omsetning: 6,8 milliardar kroner (2008) eigd 100 % av Cermaq ASA produksjon 2007: tonn fiskefôr omsetning 2007: 5,9 milliardar kroner Ole Kristian Berg Seljeseth er industrimekanikarlærling, og får tett oppfølging av Wilhelm Larsen. med då Larsen tok dei med på omvisning. Kompleksiteten ved EWOS, med PLS-styring og I/Obehandling, tilsvarer Ormen Lange og dei største boreplattformane i Nordsjøen. Alt vert styrt frå kontrollrommet gjennom PLS-systemet, i tillegg kjem manuell kontroll, ettersyn og førebyggande vedlikehald. To økter med lærlingstatus Etter to år som lærling og med eit fagbrev i handa vil dei fleste ut og tene pengar på skikkeleg vis. Men industrimekanikarlærling Eivind Brendø frå Florø har fått så stor interesse for faget at han satsar på nye år som lærling i produksjonsteknikkfaget etterpå. Så mange vegar vil ligge opne med begge fagbreva. Han vil verte veldig ettertrakta! No reparerer eg fabrikken, neste år skal eg styre fabrikken, humrar den arbeidsglade 20-åringen. Men den neste læretida vil bli kortare, maks halvanna år fordi han allereie har eit fagbrev. Når ein først er vant til dårleg løn, kan ein like godt halde fram, er den enkle forklaringa på kvifor han vel å sikre seg dobbelt opp med fagbrev i same verksemd. Så langt har det vore masse å lære og nye jobbar kvar dag. Eg har ingen planar om å gå meir skule - no iallfall. Kva eg finn på om eit par år er ikkje godt å seie, seier Brendø. Ny teknologi krev ny kunnskap - og nye fag. Vil du velje eit av dei mest moderne vegane innafor TIP, er dette faget for deg. Små og mellomstore industribedrifter er aktuelle arbeidsstader for ein produksjonsteknikar. Dersom du vurderer å utdanne deg i dette faget, bør du ha praktisk sans, godt handlag og vere nøyaktig. Du bør kunne arbeide både sjølvstendig og saman med andre. Interesse for ny teknologi er ein stor fordel. Ein fagoperatør i produksjonsteknikk skal kunne starte, stoppe og drive ein industriell produksjonsprosess. Viktige oppgåver er styring, som omfattar kontroll og justering av produksjonen, og start og stopp Det dreier seg om tilrettelegging, omlegging, reparasjon og vedlikehald. I tillegg kjem feilsøking og feilretting i maskinutrustning og styringssystem. Wilhelm Larsen har ansvaret for lærlingar i produksjonsteknikkfaget ved fiskefôrprodusenten EWOS i Florø. Lærlingane må like å handskast med store maskiner, dei må vere interesserte i å lære seg tekniske ferdigheitar, også innafor data og elektro. Reinhald og hygiene er sjølvsagt svært viktig i prosessindustrien, understrekar han. Nytt fag i ei ny tid: Meir automatisering og prosessovervåking har skapt det nye faget produksjonsteknikk. Produksjonsleiar Wilhelm Larsen ved EWOS forklarer lærling Anne Grethe Andersen Om ein ikkje kan alt sjølv, skal ein produksjonsteknikar kunne lokalisere at noko er gale og gje melding til dei rette fagfolka om at noko er feil. Produksjonsteknikk er eit veldig samansett fag, seier produksjonsleiaren ved EWOS. Ein lærling i produksjonsteknikkfaget får ein solid teoretisk kunnskap gjennom alle dei tinga som høyrer til i ein fabrikk som treng denne typen folk; det vere seg fiskefôrprodusentar, aluminiumsindustrien, legemiddelindustrien og alle som driv med prosessering, det vil seie vidareforedling av råvare. Vi skulle gjerne hatt delar av faget industriell næringsmiddelproduksjon inn i dette nye faget, til dømes mikrobiologi, seier Larsen. Difor treng ein eigentleg to fagbrev for å bli ein fullverdig mat- og fôrprodusent. Han har tidlegare, prøvd å lage eit eige fagbrev saman med Industriskolen, som er meir tilpassa verksemder som EWOS. 7

8 Tunge maskiner, lette ballar Om vegen til jobb i Florø kan vere lang på mørke vintermorgonar, er det berre to minutt å gå til volleyballtrening i Førdehuset. Det har lærlingen Runar Eikenes halde på med sidan 6. klasse. Vi var nokre gutar som både spela fotball og volleyball, men så kutta vi fotballen, for volleyball var artigare. Dessutan fekk vi etterkvart ein sabla god trenar, lensmann Jan Egil Tvinde, då vart det skikkeleg gøy, smiler han. Då Runar var ferdig på ungdomsskulen, var han som mange andre Førdegutar møkka lei teori - og interessert i motorar. Det måtte bli noko med mekanikk, så han byrja på Teknikk og industriell produksjon ved Øyrane vidaregåande skule. Andreåret fekk han verkeleg høve til å dyrke dei to lidenskapane sine. Han søkte og kom inn på ToppVolley ved Sauda vidaregåande skule i Suldal, ikkje langt frå Stavanger. Skulen legg opp til 20 timar volleyball og 30 timar skule i veka. Meir eller mindre tilfeldig kom eg inn på Produksjon og industriteknikk. Vi trena to gonger for dagen, både før og etter skuletid. Det vert ikkje så mykje her, berre ein gong for dagen, fortel han. Miljøet er viktig Då førdianaren skulle ha tre veker utplassering i bedrift, tok han kontakt med PRO. Eg tenkte på Førdeområdet, men hadde ikkje peiling på kva bedrifter som kunne vere aktuelle. PRO ordna alt, og eg fekk praksisplass på ITM i Florø, som produserer utstyr for Nordsjøen. Der fekk eg prøve mykje forskjellig, dei store CNC-maskinene fascinerte meg, det er noko med dei enorme kreftene... Runar treivst så godt ved verksemda på Fjordbase i Florø at han søkte om lærlingplass, og lærling har han vore der snart eit år no. Framleis gler han seg til å dra på jobb kvar einaste dag. Det er kjekke folk der, og eit godt og ungdommeleg miljø, det har mykje å seie. Dessutan har eg varierte arbeidsoppgåver. På avdelinga der Runar jobbar er det berre 12 tilsette, og berre karar - i tillegg til to kontordamer, klassisk nok. Det vert mykje barsk mannehumor. Mykje god humor, poengterer Runar. Dei første månadene som lærling sat han på med ein kollega, no køyrer han eigen Golf. Han må tidleg på beina når arbeidsdagen startar klokka 7, og det er mest ein time å køyre. Men det er greitt å bu gratis heime, å kome heim til duk og dekka bord etter ein lang arbeidsdag. Jo da, han veit han er heldig. Fordelane er større enn ulempene med framleis å bu på eit lite guterom med mamma som bryr seg litt for mykje. Rart med det, når ein allereie har budd borte eit år. Tredjekvar veke går han kveldsskift frå 15 til 24. Dei vekene vert det berre jobbing og soving. Eg er så glad i å sove lenge, så då søv eg til det er på tide å køyre. Men det vert jo litt ekstra løn dei vekene, smiler han. CNC-maskineringsteknikk ITM produserer gjenge på forings-, produksjons- og borerøyr, og lagar også diverse overgangar mellom ulike røyrtypar og dimensjonar. Runar liker seg best når han får gjere ein arbeidsoppgåve frå start til slutt, når han får ei teikning i handa og både kan planlegge, programmere, utføre og kontrollere. God oppfølging Det er ganske mange krevjande jobbar ved ITM, men som lærling får eg god oppfølging, også frå PRO, understrekar han. Det imponerer den unge lærlingen, for han har høyrd så ymse frå vener med andre erfaringar frå andre opplæringskontor. Det er bra med dei jamlege møta der vi går igjennom kva eg FAKTA: ITM AS I FLORØ Er ein av tre ITM-basar i Noreg; dei andre er NorSea base på Tananger og CCB base på Ågotnes. Totalt kring 60 tilsette er ein del av Aarbakke Group etablert i 1994 produserer gjenge på forings-, produksjons- og borerøyr, og lagar også diverse overgangar mellom ulike røyrtypar og dimensjonar har 16 tilsette og 2 lærlingar ITM står for I.O.S. Tubular Management har gjort og kva eg må gjere meir av framover mot fagprøven. Nordsjøen eller idrettshallen Kanskje flyttar han til Florø og jobbar vidare der når han har teke fagbrevet. Eller kanskje han tek teknisk fagskule i Førde. Draumen er å verte ingeniør, kanskje med jobb i Nordsjøen. Lange friperiodar og god løn lokkar. Men det er lite volleyball der ute på plattformene. Då må han velje. Det vert ikkje lett. Eg får vel i tilfelle kaste mynt og kron. Men eg er glad i Førde også, tykkjer det er fint her. Men ein vert litt lei, har jo budd her heile livet. Stavanger er ein fin by, eg liker sentrum der, og dialekten. Det er noko med atmosfæren. Oslo er for stor, Førde for lite. No spelar han av og til på elitelaget U19, frå før har han både gull- sølv og bronsemedaljar frå junior-nm. Neste sesong vert det U21. Men eg gidder ikkje bruke heile helga på å reise til Tromsø for å sitte på benken, så det har ikkje vorte så mange kampar i det siste. No tenkjer han mest på sommaren og junior-nm i sandvolleyball som skal arrangerast i Førde. Og eit fagbrev neste sommar. Varierte arbeidsoppgåver: Runar Eikenes produserer gjenge og røyrovergangar ved ITM i Florø.

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år

Til deg som bur i fosterheim. 13-18 år Til deg som bur i fosterheim 13-18 år Forord Om du les denne brosjyren, er det sikkert fordi du skal bu i ein fosterheim i ein periode eller allereie har flytta til ein fosterheim. Det er omtrent 7500

Detaljer

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014

Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 Spørjeskjema for elevar 4. klasse, haust 2014 (Nynorsk) Du skal IKKJE skrive namnet ditt på nokon av sidene i dette spørjeskjemaet. Vi vil berre vite om du er jente eller gut og kva for klasse du går i.

Detaljer

PÅBYGG TIL GENERELL STUDIEKOMPETANSE - ALTERNATIVE VEGAR

PÅBYGG TIL GENERELL STUDIEKOMPETANSE - ALTERNATIVE VEGAR HORDALAND FYLKESKOMMUNE Opplæringsavdelinga Arkivsak 201209189-1 Arkivnr. 522 Saksh. Krüger, Ragnhild Hvoslef Saksgang Yrkesopplæringsnemda Opplærings- og helseutvalet Møtedato 04.12.2012 04.12.2012 PÅBYGG

Detaljer

Ein tydeleg medspelar. frå elev til lærling. Informasjon, tips og råd til deg som skal søke læreplass

Ein tydeleg medspelar. frå elev til lærling. Informasjon, tips og råd til deg som skal søke læreplass Ein tydeleg medspelar frå elev til lærling Informasjon, tips og råd til deg som skal søke læreplass SØKNADEN Må vere ryddig Søknad/CV skal ikkje ha skrivefeil Spør norsklærar om hjelp Hugs å skrive under

Detaljer

Ungdom og regional utvikling i Nordhordland Spørjeundersøking 2011. Analyse, utgreiing og dokumentasjon (AUD) AUD-rapport nr 7 2011

Ungdom og regional utvikling i Nordhordland Spørjeundersøking 2011. Analyse, utgreiing og dokumentasjon (AUD) AUD-rapport nr 7 2011 Ungdom og regional utvikling i Nordhordland Spørjeundersøking 2011 Analyse, utgreiing og dokumentasjon (AUD) AUD-rapport nr 7 2011 1 2 Metode Undersøkinga er utført av Analyse, utgreiing og dokumentasjon

Detaljer

Lærlingundersøking om eit fagskuletilbod innan agrogastronomi på Hjeltnes. AUD-notat nr. 1-2015

Lærlingundersøking om eit fagskuletilbod innan agrogastronomi på Hjeltnes. AUD-notat nr. 1-2015 Lærlingundersøking om eit fagskuletilbod innan agrogastronomi på Hjeltnes AUD-notat nr. 1-2015 Bakgrunn og metode Undersøkinga er utført på oppdrag frå Næringsseksjonen i Hordaland fylkeskommune Bakgrunnen

Detaljer

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-)

Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Kjære føresette. Nok ein månad er snart over! Tida går veldig fort, spesielt når vi har det kjekt. Og det er akkurat det vi har på SFO:-) Alle borna i 1 klasse byrjar å bli trygge i sine nye omgivelser.

Detaljer

Rådgjevarkonferansen 2014 Gjennomføring i vidaregåande opplæring.

Rådgjevarkonferansen 2014 Gjennomføring i vidaregåande opplæring. Rådgjevarkonferansen 2014 Gjennomføring i vidaregåande opplæring. www.sfj.no Sysselsetting av ungdom mellom 16 og 25 år Verken fullført og bestått eller deltar i videregående opplæring, ikke sysselsatt

Detaljer

Teknikk og konsentrasjon viktigast

Teknikk og konsentrasjon viktigast Teknikk og konsentrasjon viktigast Karoline Helgesen frå Bodø er bare 13 år, men hevdar seg likevel godt i bowling der teknikk og konsentrasjon er viktigare enn rein styrke. Ho var ein av dei yngste finalistane

Detaljer

SØKJARINFORMASJON LÆREPLASS

SØKJARINFORMASJON LÆREPLASS 2006 SØKJARINFORMASJON LÆREPLASS FAGOPPLÆRINGSKONTORET Ekspedisjonstider: 15. mai 14. september kl. 08.00 15.00 15. september 14. mai kl. 08.00 15.45 55 23 99 00 Faks: 55 23 99 09 Internett: http://fagbrev.invest.no

Detaljer

Sauda vidaregåande skule skuleåret 2011-2012. Regionalt kompetansesenter

Sauda vidaregåande skule skuleåret 2011-2012. Regionalt kompetansesenter Skuletilbod Sauda vidaregåande skule skuleåret 2011-2012 Ein skule ska ver Eit fyrtårn i brottsjø når skoddå står tett tt Ei stjerne ein blink i det fjerne eit vink Som blir sett Det e det me ska få te

Detaljer

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA

LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA LIKNINGA OM DEN VERDIFULLE PERLA TIL LEKSJONEN Fokus: Kjøpmannen og den verdifulle perla. Tekst: Matt 13.45 Likning Kjernepresentasjon MATERIELL: Plassering: Hylle for likningar Deler: Gulleske med kvitt

Detaljer

Nynorsk Institutt for lærerutdanning og skoleutvikling Universitetet i Oslo Hovudtest Elevspørjeskjema 8. klasse Rettleiing I dette heftet vil du finne spørsmål om deg sjølv. Nokre spørsmål dreier seg

Detaljer

Ditt val! Idrettsfag Musikk, dans og drama Studiespesialisering

Ditt val! Idrettsfag Musikk, dans og drama Studiespesialisering Ditt val! Vidaregåande opplæring 2007 2008 Idrettsfag Musikk, dans og drama Studiespesialisering Bygg- og anleggsteknikk Design og handverk Elektrofag Helse- og sosialfag Medium og kommunikasjon Naturbruk

Detaljer

Gründercamp Samarbeid skule næringsliv

Gründercamp Samarbeid skule næringsliv Gründercamp Samarbeid skule næringsliv Kva er gründercamp? Treningsleir i kreativitet og nyskaping Elevane får eit reelt oppdrag med ei definert problemstilling Skal presentere ei løysing innanfor eit

Detaljer

Birger og bestefar På bytur til Stavanger

Birger og bestefar På bytur til Stavanger Birger og bestefar På bytur til Stavanger Små skodespel laga for mellomtrinnet Forfattarar: Ola Skiftun og Sigrun Fister Omarbeidd til skodespel av Stavanger Sjøfartsmuseum Denne dagen var heilt spesiell,

Detaljer

SENTRALISERING AV FAGSKOLANE I HORDALAND TIL TO FAGSKULAR

SENTRALISERING AV FAGSKOLANE I HORDALAND TIL TO FAGSKULAR HORDALAND FYLKESKOMMUNE Opplæringsavdelinga Arkivsak 201112362-125 Arkivnr. 522 Saksh. Landro, Adeline Saksgang Møtedato Hordaland fagskulestyre 19.03.2013 SENTRALISERING AV FAGSKOLANE I HORDALAND TIL

Detaljer

Informasjon til elevane

Informasjon til elevane Informasjon til elevane Skulen din er vald ut til å vere med i undersøkinga RESPEKT. Elevar ved fleire skular deltek i undersøkinga, som vert gjennomført av Læringsmiljøsenteret ved Universitetet i Stavanger.

Detaljer

Ka vil DU velje? - hjelp til å g jere det rette yrkesvalet

Ka vil DU velje? - hjelp til å g jere det rette yrkesvalet Ka vil DU velje? - hjelp til å g jere det rette yrkesvalet Dei 12 utdanningsprogramma er: Ka vil DU velje? 3 studieførebuande: Musikk, dans og drama Idrettsfag Studiespesialisering Val av utdanning er

Detaljer

Norske arbeidstakarar med berre grunnskole bør ta meir utdanning

Norske arbeidstakarar med berre grunnskole bør ta meir utdanning navn på profil/kortversjon NORSKE ARBEIDSTAKARAR MED BERRE GRUNNSKOLE BØR TA MEIR UTDANNING 1 Norske arbeidstakarar med berre grunnskole bør ta meir utdanning Årets Vox-barometer syner at tilsette med

Detaljer

Saksprotokoll. Skulebruksplan for vidaregåande opplæring i Sogn og Fjordane 2013-2024

Saksprotokoll. Skulebruksplan for vidaregåande opplæring i Sogn og Fjordane 2013-2024 Saksprotokoll Organ: Møtedato: 28.05.2013 Hovudutval for opplæring Sak nr.: 12/752-129 Internt l.nr. 18035/13 Sak: 7/13 Tittel: Skulebruksplan for vidaregåande opplæring i Sogn og Fjordane 2013-2024 Behandling:

Detaljer

Søknad om vidareføring av prosjektet. Utdanningsrøyret - Teknisk utdanningssenter i Sunnhordland

Søknad om vidareføring av prosjektet. Utdanningsrøyret - Teknisk utdanningssenter i Sunnhordland Søknad om vidareføring av prosjektet Utdanningsrøyret - Teknisk utdanningssenter i Sunnhordland Prosjektansvarleg: Gro Jensen Gjerde, Samarbeidsrådet for Sunnhordland Prosjektleiar: Trond Haga, Kværner

Detaljer

Kompetansebehov Spørjeundersøking blant bedrifter i Hordaland 2011. Analyse, utgreiing og dokumentasjon (AUD) AUD-rapport nr 11 2011

Kompetansebehov Spørjeundersøking blant bedrifter i Hordaland 2011. Analyse, utgreiing og dokumentasjon (AUD) AUD-rapport nr 11 2011 Kompetansebehov Spørjeundersøking blant bedrifter i Hordaland 2011 Analyse, utgreiing og dokumentasjon (AUD) AUD-rapport nr 11 2011 1 2 Metode Undersøkinga er utført av Analyse, utgreiing og dokumentasjon

Detaljer

Internasjonal vidaregåande skule

Internasjonal vidaregåande skule Internasjonal vidaregåande skule Tilbod om eit skuleår i utlandet Elevar som tek Vg1 på Studiespesialiserande utdanningsprogram i år, kan ta Vg2 i Skottland neste år. Møre og Romsdal fylkeskommune 1. Innleiing

Detaljer

BRUK AV ALTERNATIVE LØP SOM FØRER FRAM TIL FAGBREV

BRUK AV ALTERNATIVE LØP SOM FØRER FRAM TIL FAGBREV HORDALAND FYLKESKOMMUNE Opplæringsavdelinga Fagopplæringskontoret Arkivsak 201206699-9 Arkivnr. 545 Saksh. Svendsen, Anne Sara Saksgang Yrkesopplæringsnemnda Opplærings- og helseutvalet Fylkesutvalet Møtedato

Detaljer

Søking til skuleåret 2012-2013

Søking til skuleåret 2012-2013 Søking til skuleåret 2012-2013 Opplæringsavdelinga, inntak og formidling Rådgjevarkonferansen 2011 Korleis søkjer du? Du søkjer og svarar på vigo.no, logg inn med MinID Søknadsfrist: 1. mars for ordinært

Detaljer

Rådgjevarkonferanse 2009

Rådgjevarkonferanse 2009 Rådgjevarkonferanse 2009 Vidaregåande opplæring Sogn og Fjordane fylkeskommune Opplæringsavdelinga Inntak og formidling Askedalen 2 6863 Leikanger Telefon 57 65 62 99 etter Vg2 Design og duodji Gravørfaget

Detaljer

sekstiåring. Vi er sjølvsagt positive til prioriteringa av ungdom, og har allereie utfordra statsråden til å invitere oss med på utforminga av tiltak.

sekstiåring. Vi er sjølvsagt positive til prioriteringa av ungdom, og har allereie utfordra statsråden til å invitere oss med på utforminga av tiltak. Vi takkar for mulegheita til å vere til stades og kommentere nye og spennande tal. For oss som interesseorganisasjon er det naturleg å gå rett på operasjonalisering av ny kunnskap. Bør funna vi har fått

Detaljer

Jon Fosse. For seint. Libretto

Jon Fosse. For seint. Libretto Jon Fosse For seint Libretto Personar Eldre kvinne, kring seksti-sytti Middelaldrande kvinne, kring førti Mann, kring femti Fylgje Yngre kvinne, kring tretti Med takk til Du Wei 2 Ei seng fremst, godt

Detaljer

Jobbskygging. Innhald. Jobbskygging side 1. ELEVARK 10. trinn

Jobbskygging. Innhald. Jobbskygging side 1. ELEVARK 10. trinn Jobbskygging side 1 Jobbskygging Innhald Handverk, industri og primærnæring Omgrepa handverk, industri og primærnæring. Kva betyr omgrepa? Lokalt næringsliv etter 1945 Korleis har lokalt næringsliv utvikla

Detaljer

Informasjonshefte Tuv barnehage

Informasjonshefte Tuv barnehage Informasjonshefte Tuv barnehage Informasjonshefte for Tuv barnehage Barnehagen blir drevet av Hemsedal kommune. Barnehagen er politisk lagt under Hovudutval for livsløp. Hovudutval for livsløp består av

Detaljer

Søking til skuleåret 2013-2014

Søking til skuleåret 2013-2014 Søking til skuleåret 2013-2014 Opplæringsavdelinga, inntak og formidling Rådgjevarkonferansen 2012 Helse og sosialfag er endra til helse og oppvekstfag Korleis søkjer du? Du søkjer og svarar på vigo.no,

Detaljer

Læringsarena 14. juni 2013

Læringsarena 14. juni 2013 Kva særpregar ungdommar og unge vaksne som har lyst til å bu og arbeide i Sogn og Fjordane? Jon Gunnar Nesse og Torbjørn Årethun Læringsarena 14. juni 2013 Tema 1. Utval: Kven har vi spurt? 2. Ønskjer

Detaljer

Rådgjevarkonferanse 2010

Rådgjevarkonferanse 2010 Rådgjevarkonferanse 2010 Sogn og Fjordane fylkeskommune Opplæringsavdelinga Inntak og formidling Askedalen 2 6863 Leikanger Telefon 57 65 62 99 Logg inn på vigo.no med MinID Alle må bruke MinID for å

Detaljer

STIMULERINGSMIDLAR FOR 2013

STIMULERINGSMIDLAR FOR 2013 HORDALAND FYLKESKOMMUNE Opplæringsavdelinga Fagopplæringskontoret Arkivsak 201206348-10 Arkivnr. 545 Saksh. Isdal, Sigrid Saksgang Yrkesopplæringsnemnda Opplærings- og helseutvalet Møtedato 09.04.2013

Detaljer

Page 1 of 7 Forside Elevundersøkinga er ei nettbasert spørjeundersøking der du som elev skal få seie di meining om forhold som er viktige for å lære og trivast på skolen. Det er frivillig å svare på undersøkinga,

Detaljer

Joakim Hunnes. Bøen. noveller

Joakim Hunnes. Bøen. noveller Joakim Hunnes Bøen noveller Preludium Alt er slik det plar vere, kvifor skulle noko vere annleis. Eg sit ved kjøkenvindauget og ser ut. Det snør, det har snødd i dagevis, eg har allereie vore ute og moka.

Detaljer

Sakspapir. Saksnr Utvalg Type Dato 24/2015 Kommunestyret PS 25.03.2015

Sakspapir. Saksnr Utvalg Type Dato 24/2015 Kommunestyret PS 25.03.2015 Sakspapir Saksbehandlar Arkiv ArkivsakID Ingvild Hjelmtveit FE - 002 15/709 Saksnr Utvalg Type Dato 24/2015 Kommunestyret PS 25.03.2015 Kommunestruktur - oppstart reelle drøftingar Vedlegg: Etablering

Detaljer

PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE

PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE PLAN FOR BRUK AV NYNORSK I NISSEDAL KOMMUNE Vedteke av kommunestyret 2. oktober 2014, sak 67/14 1 Innhold 1. Kvifor plan for bruk av nynorsk i Nissedal kommune?... 3 1.1 Bruk av nynorsk internt i organisasjonen

Detaljer

S sosalisering og samspill. F Fritid og felleskap. O Omsorg

S sosalisering og samspill. F Fritid og felleskap. O Omsorg Brattholmen skulefritidsordning Nygårdsvegen 1 5350 Brattholmen Tlf: 55097504/98088134 E-post: liss.schumann@fjell.kommune.no S sosalisering og samspill F Fritid og felleskap O Omsorg SFO: SFO er eit fritidstilbod

Detaljer

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7

Den gode gjetaren. Lukas 15:1-7 Den gode gjetaren Lukas 15:1-7 Bakgrunn I denne forteljinga formidlar du noko om kva ei likning er. Difor er delen om gullboksen relativt lang. Det å snakke om dei ulike filtstykka som ligg i boksen, er

Detaljer

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid)

Pressemelding. Kor mykje tid brukar du på desse media kvar dag? (fritid) Mikkel, Anders og Tim Pressemelding I årets Kvitebjørnprosjekt valde me å samanlikna lesevanane hjå 12-13 åringar (7. og 8.klasse) i forhold til lesevanane til 17-18 åringar (TVN 2. og 3.vgs). Me tenkte

Detaljer

SFSK-INFO. Ordet fritt - ved fylkesleiar Gunn Sande SENTERKVINNENE I SOGN OG FJORDANE. Senterkvinnene. gjer fylket til ein endå betre plass å vere!

SFSK-INFO. Ordet fritt - ved fylkesleiar Gunn Sande SENTERKVINNENE I SOGN OG FJORDANE. Senterkvinnene. gjer fylket til ein endå betre plass å vere! SENTERKVINNENE I SOGN OG FJORDANE Å R G A N G 2 0 1 3 N R. 3 2 5. 1 0. 2 0 1 3 ningslaust å gjere masse arbeid for å få l noko som vi meinar er eit bra opplegg dersom dei vi lagar det for ikkje bryr seg/prioriterar

Detaljer

Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost

Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost Brukarrettleiing E-post lesar www.kvam.no/epost Kvam herad Bruka e-post lesaren til Kvam herad Alle ansatte i Kvam herad har gratis e-post via heradet sine nettsider. LOGGE INN OG UT AV E-POSTLESAREN TIL

Detaljer

Minnebok. Minnebok NYNORSK

Minnebok. Minnebok NYNORSK Minnebok NYNORSK 1 Minnebok Dette vesle heftet er til dykk som har mista nokon de er glad i. Det handlar om livet og døden, og ein del om korleis vi kjenner det inni oss når nokon dør. Når vi er triste,

Detaljer

Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen Høyring 2

Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen Høyring 2 Rolf Lystad 18.09.14 Oklavegen 4 6155 Ørsta Utdanningsavdelinga v/ståle Solgard Møre og Romsdal fylkeskommune Fylkeshuset, Julsundvegen 9 6404 Molde Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen

Detaljer

Y-vegen funkar. Omveg til prosessfaget Meir side 4. Vil ha ny skilting framover Meir side 7. Eit spark i røvi... Meir side 3

Y-vegen funkar. Omveg til prosessfaget Meir side 4. Vil ha ny skilting framover Meir side 7. Eit spark i røvi... Meir side 3 Informasjon frå PRO Nr 1 Årgang 4. - februar 2010 Eit spark i røvi... Meir side 3 Omveg til prosessfaget Meir side 4 Vil ha ny skilting framover Meir side 7 DETTE ER PRO Y-vegen funkar E Elkem Bremanger

Detaljer

Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen Høyring 1

Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen Høyring 1 Rolf Lystad 12.05.14 Oklavegen 4 6155 Ørsta Utdanningsavdelinga v/ståle Solgard Møre og Romsdal fylkeskommune Fylkeshuset, Julsundvegen 9 6404 Molde Om utviklingsplanar for dei vidaregåande skulane i Eiksundregionen

Detaljer

Saksprotokoll. Skulebruksplan for vidaregåande opplæring i Sogn og Fjordane 2013-2024

Saksprotokoll. Skulebruksplan for vidaregåande opplæring i Sogn og Fjordane 2013-2024 Saksprotokoll Organ: Fylkestinget Møtedato: 11.06.2013 Sak nr.: 12/752-133 Internt l.nr. 20501/13 Sak: 26/13 Tittel: Skulebruksplan for vidaregåande opplæring i Sogn og Fjordane 2013-2024 Behandling: Frå

Detaljer

Evaluering og framtidig engasjement i Nor-Fishing

Evaluering og framtidig engasjement i Nor-Fishing Hovudutval for plan og næring Side 1 av 5 Evaluering og framtidig engasjement i Nor-Fishing Fylkesdirektøren rår Hovudutval for plan og næring til å gjere slikt vedtak: 1 Fylkeskommunen vil ikkje engasjere

Detaljer

Dobbelt så mange moglegheiter

Dobbelt så mange moglegheiter Til: Skolefagleg ansvarleg i kommunane i Møre og Romsdal Skolar med elevar på 10. trinn i Møre og Romsdal (til rektor, kontaktlærarar på 10. trinn og rådgivarar) Invitasjon og påmelding til karrieredagane

Detaljer

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike

Molde Domkirke 2016. Konfirmasjonspreike Molde Domkirke 2016 Konfirmasjonspreike Så er altså dagen her. Den store dagen. Dagen eg trur mange av dykk har gleda seg til lenge. Og det er lov å kjenne litt sommarfuglar i magen og både glede og grue

Detaljer

Styresak. Styresak 106/11 B Styremøte 5.10. 2011

Styresak. Styresak 106/11 B Styremøte 5.10. 2011 Styresak Går til: Styremedlemmer Føretak: Helse Vest RHF Dato: 21.09.2011 Sakhandsamar: Hilde Christiansen Saka gjeld: Status eigne læreplassar i helseføretaka Styresak 106/11 B Styremøte 5.10. 2011 Forslag

Detaljer

Ungdom i klubb. Geir Thomas Espe https://www.youtube.com/watch?v=1zryggrwesa

Ungdom i klubb. Geir Thomas Espe https://www.youtube.com/watch?v=1zryggrwesa Ungdom i klubb Geir Thomas Espe https://www.youtube.com/watch?v=1zryggrwesa CASE - FORGUBBING SSFK hadde i lengre tid merka ei «forgubbing» i trenar, leiar og dommarstanden i SFFK. Etter fleire rundar

Detaljer

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv.

Alle svar er anonyme og vil bli tatt vare på ved Norsk Folkemuseum kor vi held til. Ikkje nemn andre personar med namn når du skriv. Særemne 3-100 år med stemmerett I 2013 er det hundre år sidan alle fekk stemmerett i Noreg. På Norsk Folkemuseum arbeider vi i desse dagar med ei utstilling som skal opne i høve jubileet. I 2010 sendte

Detaljer

Styresak. Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka. Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte 07.05.2012

Styresak. Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka. Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte 07.05.2012 Styresak Går til: Styremedlemmer Føretak: Helse Vest RHF Dato: 24.04.2012 Sakhandsamar: Saka gjeld: Ivar Eriksen Oppfølging av årleg melding frå helseføretaka Arkivsak 2011/545/ Styresak 051/12 B Styremøte

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2013/2014

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2013/2014 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2013/2014 Innleiing Årsmøtet for 2012/13 vart avvikla i grendahuset 28.03.13. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer

Telenor Xtra Hødd. Hødd Fotballfritidsordning ønskjer å inkludere ALLE i eit utviklingsorientert og godt miljø. Søknadsfrist

Telenor Xtra Hødd. Hødd Fotballfritidsordning ønskjer å inkludere ALLE i eit utviklingsorientert og godt miljø. Søknadsfrist Telenor Xtra Hødd Hødd Fotballfritidsordning ønskjer å inkludere ALLE i eit utviklingsorientert og godt miljø. Telenor Xtra FFO er eit samarbeid mellom Telenor og Norges Fotballforbund. Tilbodet gjeld

Detaljer

Lindås, Meland, Radøy, Austrheim, Fedje, Masfjorden, Modalen, Osterøy og Gulen. 26.september 2013

Lindås, Meland, Radøy, Austrheim, Fedje, Masfjorden, Modalen, Osterøy og Gulen. 26.september 2013 Lindås, Meland, Radøy, Austrheim, Fedje, Masfjorden, Modalen, Osterøy og Gulen 26.september 2013 Kart over Nordhordland: Kompetansekoordinator: Starta 1.august 2008. Stillinga er forankra i Nordhordland

Detaljer

Vil forbetre diagnostiseringa av tuberkulose

Vil forbetre diagnostiseringa av tuberkulose Vil forbetre diagnostiseringa av tuberkulose Av Eli Gunnvor Grønsdal Då Tehmina Mustafa kom til Noreg, som nyutdanna lege, fekk ho melding om å ta utdanninga på nytt. Ho nekta. I dag er ho professor i

Detaljer

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba.

3 Gjer setningane om til indirekte tale med verba i preteritum. Han fortalde: Ho bur på Cuba. Han fortalde at ho budde på Cuba. LEDDSETNINGAR 1 Gjer setningane om til forteljande leddsetningar. Carmen er kona hans. Luisa går på skule i byen. Leo er tolv år. Ålesund er ein fin by. Huset er raudt. Det snør i dag. Bilen er ny. Arne

Detaljer

- status formidling innleiing ved seksjonsleiar Inger Anita Sjømæling. - status utvekslingsmodellen innleiing ved seksjonsleiar Inger Anita Sjømæling

- status formidling innleiing ved seksjonsleiar Inger Anita Sjømæling. - status utvekslingsmodellen innleiing ved seksjonsleiar Inger Anita Sjømæling Møteinnkalling Utval: Yrkesopplæringsnemnda/Utdanningsutvalet Møtestad: 101 Fylkeshuset i Molde Dato: 23.10.2014 Tid: 10:30 Forfall skal meldast til utvalssekretær Ann Torill Vaksvik tlf 71 25 88 56 eller

Detaljer

Hospiteringsordning for tilsette ved Odda vidaregåande skule

Hospiteringsordning for tilsette ved Odda vidaregåande skule Hospiteringsordning for tilsette ved Odda vidaregåande skule Bergen 8.september 2015 Geir T. Rønningen Avdelingsleiar YF Innleiing til prosjekt hospitering for y-lærarar Prosjektet vart initiert som ein

Detaljer

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009

ÅRSMELDING. for Rasdalen grendalag 2008/2009 ÅRSMELDING for Rasdalen grendalag 2008/2009 Innleiing Årsmøtet for 2007/08 vart avvikla i grendahuset 20.03.08. På dette årsmøtet vart det vedteke at det sitjande styret skulle halda fram i eitt år til.

Detaljer

«Ny Giv» med gjetarhund

«Ny Giv» med gjetarhund «Ny Giv» med gjetarhund Gjetarhundnemda har frå prosjektleiinga i «NY GIV I SAUEHOLDET» som HSG står bak, fått ansvar for prosjektet «KORLEIS STARTA MED GJETARHUND FOR FØRSTE GANG». Prosjektet går ut på

Detaljer

Psykologisk førstehjelp i skulen

Psykologisk førstehjelp i skulen Psykologisk førstehjelp i skulen Fagnettverk for psykisk helse Sogndal 21. mars 2014 Solrun Samnøy, prosjekt leiar Psykologisk førstehjelp Sjølvhjelpsmateriell laga av Solfrid Raknes Barneversjon og ungdomsversjon

Detaljer

NAMNET. Av Jon Fosse GUTEN JENTA

NAMNET. Av Jon Fosse GUTEN JENTA NAMNET Av Jon Fosse Handlinga følger eit ungt par som dreg heim til hennar foreldre. Jenta er høggravid og dei manglar bustad. Det er eit drama om kor vanskeleg det er å forstå kvarandre og om lengselen

Detaljer

BRUKARUNDERSØKING 2008 - MOTTAK AV FLYKTNINGAR MOTTAK AV FLYKTNINGAR

BRUKARUNDERSØKING 2008 - MOTTAK AV FLYKTNINGAR MOTTAK AV FLYKTNINGAR TIME KOMMUNE Arkiv: K1-070, K3-&32 Vår ref (saksnr.): 08/1355-6 JournalpostID: 08/14810 Saksbeh.: Helge Herigstad BRUKARUNDERSØKING 2008 - MOTTAK AV FLYKTNINGAR MOTTAK AV FLYKTNINGAR Saksgang: Utval Saksnummer

Detaljer

Årsmelding 2011-2012 Austevoll maritime fagskule 2-årig maritim fagskule : Skipsoffisersutdanning- nautikk

Årsmelding 2011-2012 Austevoll maritime fagskule 2-årig maritim fagskule : Skipsoffisersutdanning- nautikk Årsmelding 2011-2012 Austevoll maritime fagskule 2-årig maritim fagskule : Skipsoffisersutdanning- nautikk Årsmeldinga frå Austevoll maritime fagskule gjev ein oppsummering av dei viktigaste funna i student

Detaljer

Idrettsfag Musikk, dans og drama Studiespesialisering

Idrettsfag Musikk, dans og drama Studiespesialisering Vidaregåande opplæring 2015 2016 Idrettsfag Musikk, dans og drama Studiespesialisering Bygg- og anleggsteknikk Design og handverk Elektrofag Helse- og oppvekstfag Medium og kommunikasjon Naturbruk Restaurant-

Detaljer

Ta fagutdanning. norsk industri treng deg! nesseplast. BIS Production Partner Meir side 6. Havyard Leirvik Meir side 3

Ta fagutdanning. norsk industri treng deg! nesseplast. BIS Production Partner Meir side 6. Havyard Leirvik Meir side 3 Informasjon frå PRO Nr 1 Årgang 5. - februar 2011 Havyard Leirvik Meir side 3 BIS Production Partner Meir side 6 Intervju Ørjan Øvstetun Meir side 6 DETTE ER PRO E Elkem Bremanger Kunnskapsminister Kristin

Detaljer

Melding til fylkeskommunen om elevar etter 6-17 Fortrinnsrett for søkjarar med sterkt nedsett funksjonsevne

Melding til fylkeskommunen om elevar etter 6-17 Fortrinnsrett for søkjarar med sterkt nedsett funksjonsevne Melding til fylkeskommunen om elevar etter 6-17 Fortrinnsrett for søkjarar med sterkt nedsett funksjonsevne Skule Kontaktperson Namn på søkjar Kommune Personnummer 6-17 Fortrinnsrett for søkjar med sterkt

Detaljer

Spørjegransking. Om leselyst og lesevanar ved Stranda Ungdomsskule. I samband med prosjektet Kvitebjørnen.

Spørjegransking. Om leselyst og lesevanar ved Stranda Ungdomsskule. I samband med prosjektet Kvitebjørnen. Spørjegransking Om leselyst og lesevanar ved Stranda Ungdomsskule I samband med prosjektet Kvitebjørnen. Anne Grete, Kristin, Elisabet, Jørgen i 10.klasse ved Sunnylven skule 2012/13 1 2 Innhaldsliste

Detaljer

Far min sa ein gong at ein må velje sine kampar

Far min sa ein gong at ein må velje sine kampar «Alt kveg bør ut å beite i utmarka», skriv Torbjørn Tufte. Foto: Mariann Tvete Far min sa ein gong at ein må velje sine kampar Jordbruksnæringa no må samle seg og velje kva kampar dei vil ta til fulle,

Detaljer

2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball.

2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball. HEILSETNINGAR 2 Gjenta setningane. Begynn med adverbialet. Leo speler fotball. Kvar onsdag speler Leo fotball. Vi reiser til Cuba. Carmen les ei bok. Arne lagar middag. Luisa er på skulen. Det snør. I

Detaljer

Nyheitsbrev frå Havfront AS

Nyheitsbrev frå Havfront AS SIDE 1 NUMMER 1 Nyheitsbrev frå Havfront AS 10.01.2015 Havfront, framoverlent og uredde I dette nummeret 1 Havfront, framover lent og uredde 1 Nor-Fishing 2014 2 Prototypetesting i september 2 Prototype

Detaljer

Olaug Nilssen. Få meg på, for faen. Roman

Olaug Nilssen. Få meg på, for faen. Roman Olaug Nilssen Få meg på, for faen Roman 2005 Det Norske Samlaget www.samlaget.no Tilrettelagt for ebok av BookPartnerMedia, København 2012 ISBN 978-82-521-8231-6 Om denne boka Ein humorstisk roman om trongen

Detaljer

BRUKARUNDERSØKING RENOVASJON 2010

BRUKARUNDERSØKING RENOVASJON 2010 Arkiv: K1-070, K3-&3232 Vår ref (saksnr.): 10/51717-666 Journalpostid.: 10/1629494 Saksbeh.: Helge Herigstadad BRUKARUNDERSØKING RENOVASJON 2010 Saksgang: Utval Saksnummer Møtedato Senior- og Brukarrådet

Detaljer

SØKNAD OM STØTTEKONTAKT

SØKNAD OM STØTTEKONTAKT MASFJORDEN KOMMUNE Sosialtenesta Nav Masfjorden Postboks 14, 5987 Hosteland Tlf 815 81 000/47452171 Unnateke for offentleg innsyn Jf. Offlentleglova 13 SØKNAD OM STØTTEKONTAKT Eg vil ha søknaden handsama

Detaljer

Mina kjenner eit lite sug i magen nesten før ho opnar augo. Ho har gledd seg så lenge til denne dagen!

Mina kjenner eit lite sug i magen nesten før ho opnar augo. Ho har gledd seg så lenge til denne dagen! Mina kjenner eit lite sug i magen nesten før ho opnar augo. Ho har gledd seg så lenge til denne dagen! 17. mai er annleis enn alle andre dagar. Ein stor bursdag der alle er inviterte, tenkjer Mina, medan

Detaljer

Lågterskeltilbod til ungdom mellom 16 21 år

Lågterskeltilbod til ungdom mellom 16 21 år Lågterskeltilbod til ungdom mellom 16 21 år Utviklinga i OT Fleire ungdommar i regionen søkjer ikkje vgs / anna opplæring. Fleire ungdommar i regionen er ikkje klar for det ordinære arbeidslivet sine krav.

Detaljer

Saksnr Utval Møtedato Utdanningsutvalet 05.09.2013. I sak Ud-6/12 om anonym retting av prøver gjorde utdanningsutvalet slikt vedtak;

Saksnr Utval Møtedato Utdanningsutvalet 05.09.2013. I sak Ud-6/12 om anonym retting av prøver gjorde utdanningsutvalet slikt vedtak; saksframlegg Dato: Referanse: Vår saksbehandlar: 14.08.2013 49823/2013 Sverre Hollen Saksnr Utval Møtedato Utdanningsutvalet 05.09.2013 Anonym retting av prøver våren 2013 Bakgrunn I sak Ud-6/12 om anonym

Detaljer

Når sjøhesten sviktar. KPI-Notat 4/2006. Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge

Når sjøhesten sviktar. KPI-Notat 4/2006. Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge KPI-Notat 4/2006 Når sjøhesten sviktar Av Anne-Sofie Egset, rådgjevar KPI, Helse Midt-Norge En notatserie fra Kompetansesenter for pasientinformasjon og pasientopplæring Side 1 Sjøhesten (eller hippocampus)

Detaljer

Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking

Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking Det æ 'kji so lett å gjera eit valg når alt æ på salg Dialektundersøking Mål: Elevane skal kjenne til utbreiinga av hallingmålet i nærmiljøet. Dei skal vita noko om korleis hallingmålet har utvikla seg

Detaljer

Retningslinjer for Lærlingane i Masfjorden kommune

Retningslinjer for Lærlingane i Masfjorden kommune FORORD Retningslinjer for Lærlingane i Masfjorden kommune Vedteke i kommunestyre den 11.12.2008 Det ligg føre eit kommunestyrevedtak på at talet på lærlingar i kommunen til ei kvar tid skal vere tre. Masfjorden

Detaljer

Kva kompetanse treng bonden i 2014?

Kva kompetanse treng bonden i 2014? Kva kompetanse treng bonden i 2014? Fagleiar Bjørn Gunnar Hansen TINE Rådgjeving Samtalar med 150 mjølkebønder dei siste 6 åra, frå Østfold til Nordland Kompetanse Kunnskap (Fagleg innsikt) Ferdigheiter

Detaljer

INTERNETTOPPKOPLING VED DEI VIDAREGÅANDE SKOLANE - FORSLAG I OKTOBERTINGET 2010

INTERNETTOPPKOPLING VED DEI VIDAREGÅANDE SKOLANE - FORSLAG I OKTOBERTINGET 2010 HORDALAND FYLKESKOMMUNE Organisasjonsavdelinga IT-seksjonen Arkivsak 201011409-3 Arkivnr. 036 Saksh. Svein Åge Nottveit, Birthe Haugen Saksgang Fylkesutvalet Fylkestinget Møtedato 23.02.2011-24.02.2011

Detaljer

Desse punkta markerar utdrag frå kommentarfeltet i undersøkinga som me har lima inn i rapporten.

Desse punkta markerar utdrag frå kommentarfeltet i undersøkinga som me har lima inn i rapporten. Rapport. Innbyggjarundersøkinga 2015 Ulvik herad. Generelt om spørsmåla: Spørsmåla kunne graderast på ein skala frå 1-6, kor 1 var dårlegast. Eit gjennomsnitt på 3,5 vil seie ein vurderingsscore midt på

Detaljer

Månadsbrev for ROSA mars 2015

Månadsbrev for ROSA mars 2015 Månadsbrev for ROSA mars 2015 Oppsummering/ evaluering av mars Mars har vore ein lunefull månad med tanke på veret, men vi gledar oss over mange fine dagar med sol og vårleg varme. Har vore mykje ute og

Detaljer

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK

Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK Tenk på det! Informasjon om Humanistisk konfirmasjon NYNORSK FRIDOM TIL Å TENKJE OG MEINE KVA DU VIL ER EIN MENNESKERETT Fordi vi alle er ein del av ein større heilskap, er evna og viljen til å vise toleranse

Detaljer

Informasjon om søking til vidaregåande opplæring for skoleåret 2011/2012

Informasjon om søking til vidaregåande opplæring for skoleåret 2011/2012 Dei vidaregåande skolane i Møre og Romsdal Ungdomsskolane i Møre og Romsdal Dykkar ref: Dykkar dato: Vår ref: Vår saksbehandlar: Vår dato: 63838/2010/A49 Jane Anita Aspen,71 25 87 75 21.12.2010 - Informasjon

Detaljer

Endringar i den differensierte arbeidsgjevaravgifta Konsekvensar for næringslivet i Sogn og Fjordane

Endringar i den differensierte arbeidsgjevaravgifta Konsekvensar for næringslivet i Sogn og Fjordane Endringar i den differensierte arbeidsgjevaravgifta Konsekvensar for næringslivet i Sogn og Fjordane Frå 1. juli i år vert det innført eit nytt regelverk for regionalstøtte i EØS-området, noko som krev

Detaljer

mmm...med SMAK på timeplanen

mmm...med SMAK på timeplanen mmm...med SMAK på timeplanen Eit undervisningsopplegg for 6. trinn utvikla av Opplysningskontora i landbruket i samarbeid med Landbruks- og matdepartementet. Smakssansen Grunnsmakane Forsøk 1 Forsøk 2

Detaljer

Opplæringsavdelinga Kompetanseløftet 23. januar 2013

Opplæringsavdelinga Kompetanseløftet 23. januar 2013 Opplæringsavdelinga Kompetanseløftet 23. januar 2013 Informasjon og utfordringar sett frå Fylkeskommunen og dei vidaregåande skulane si side Adeline Landro - rådgjevar for fagskulane Annbjørg Laupsa -

Detaljer

Ei god framtid for alle!

Ei god framtid for alle! Demokrati og politisk styring Ei god framtid for alle! * At kommunereforma skal tuftast på frivilligheit og fakta Senterpartiet har som grunnhaldning at samanslåing av kommunar skal vere frivilleg. Vi

Detaljer

Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår?

Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår? Kvifor vèl folk å busetje seg i kommuna vår? Innlevert av 7B ved Bergsøy skule (Herøy, Møre og Romsdal) Årets nysgjerrigper 2015 Vi i klasse 7B har mange ulike ting vi lurer på, og synes det høyrdes spanande

Detaljer

Inntak ORIENTERINGSMØTET 14.01

Inntak ORIENTERINGSMØTET 14.01 Inntak ORIENTERINGSMØTET 14.01 Noen aktuelle presiseringer i forhold til ny forskrift til opplæringslova kapittel 6 Jeg redigerte bort det som ikke er så aktuelt for dere.. Søknadsfrister unntak Søkjarar

Detaljer

Rettleiing ved mistanke om vald i nære relasjonar - barn

Rettleiing ved mistanke om vald i nære relasjonar - barn Rettleiing ved mistanke om vald i nære relasjonar - barn Når det gjeld barn som vert utsett for vald eller som er vitne til vald, vert dei ofte utrygge. Ved å førebygge og oppdage vald, kan me gje barna

Detaljer